ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍ បាន​រាប់បញ្ចូល​ជា​បេតិកភណ្ឌ​ជាតិ​ហើយ​ពិតជា​មោទនភាព​បំផុត​
ដោយ មេគង្គ ប៉ុស្តិ៍ ចេញផ្សាយ​ ថ្ងៃទី 17 July, 2017

ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍ ( គុ​ហ ឬ គុហា ប្រែ​ថា នគរ​ឬ​ប្រទេស​ដែល​អាន​ចេញ​សូរសៀង​ជា​គុក ចំណែក​ពាក្យ​គុក ក្នុង​វចនានុក្រម សម្តេច​ជួន​ណាត សំដៅ​ដល់​កន្លែង​ឃុំឃាំង​ដាក់​អ្នកទោស ) រមណី​ដ្ឋា​ន​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍ ជា​ប្រភេទ​រមណី​ដ្ឋា​ន​វប្បធម៌​និង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ នៅក្នុង ភូមិ​សំបូរ ឃុំ​សំបូរ ស្រុក​ប្រាសាទ​សំបូរ
​ដែលមាន​ចំងាយ​៣៧​គម ពី​ទី​រួម​ខេត្តកំពង់ធំ​។
​ដែល​សង់​លើដី​រាបស្មើ មាន​ទំហំ ៣.០០០​ហិក​តា តាមផ្លូវ​ជាតិ​៦៤​បត់​សាំ្ត តាម​សាលា​វិស័យ កាត់​តាមផ្លូវ​បុស​ស្រមោច ។ រមណី​ដ្ឋា​ន​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍ ជា​រាជធានី​ចាស់​ឈ្មោះថា ឥសាន​បុ​រៈ ពី​សម័យ​នោះ​គឺជា​កន្លែង​មជ្ឍមណ្ឌល​នៃ​សាសនា ឧ​ទ្តិ​ថ្វាយ ស​វះ​និយម ។
​ក្រុង​ប្រាសាទ​នោះ​សាងសង់​អំពី ឥដ្ឋតាន់ និង ថ្មបាយក្រៀម លំអ​ទៅដោយ​ចំលាក់​ពីលើ​ឥដ្ឋ ចាក់​ពុ​ម្ភ​ព​ដោយ​បាយអ ជា​ផ្ទាំងៗ​អំពី​ឥដ្ឋ ប៉ុន្តែ​មកដល់​ប​ច្ចប្ប​ន្ន​នេះ​ចំលាក់​ខ្លះ​បាន​របេះ​អស់​។
🏻​ប្រវត្តិ​ការកសាង ប្រវត្តិ​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍​
​ក្បាច់​ផ្កែ​រ នឹង សរសេរ​ជា​ពាក្យ​ពេជ្រ ប្រអប់ទ្វារ​អំពី​ថ្មភក់​ទាំងអស់​ប្រាសាទ​នេះ​កសាងឡើង​នៅ រា​ជ្ជ​កាល ស្តេច​ឥសាន វរ្ម័នទី​១ នៅក្នុង​សតវត្ស​ទី​៧ ( គ​.​ស​. ៦១៦ _៦៣៥ ) នា​សម័យ​ចេនឡា​ក្រុង​ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍​នេះ​ត្រូវបាន បោះបង់ចោល តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៧១​មក​ម្លេះ ហើយ​ត្រូវ​បានរៀបចំ​សារជាថ្មី​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៨០ ។​ក្នុង​ការកាប់​ស្ការ​ព្រៃ គេ​រកឃើញ​មាន​ប្រាសាទ​ទាំងនោះ​ចំនួន​១៤០​ប្រាសាទ ក្នុងនោះ​នៅ​ប្រាសាទ​ទី​ពី​ទៀត រក​មិនទាន់​ឃើញ ។ ទីក្រុង​បុរាណ​ដែល​ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍​បាន​រកឃើញ នាពេល​ប​ច្ច​ប្បន្ន​ត្រូវបាន​គេ​កំណត់ ថា​ជា​ឦ​សាន្ត​បុ​រៈ ដែលជា​រាជធានី​នៃ​ចេនឡា នៅក្នុង​កាល ស​.​ត ទី​៧ ។ ចេនឡា​ជា​អតីត​សាមន្តរដ្ឋ នៃ​នគរ​វ្នំ នោះ​គឺជា​កាល​មួយ​នៃ​រដ្ឋ​ដំបូង នៅក្នុង​តំបន់​អាស៊ីអាគ្នេយ៍ ប្រាសាទ​នោះ​បានកើត​ឡើងជា​បណ្តើរ និង​អំណាច​តែ​ទីបំផុត​បាន ចិត្រ​សេនា ម​ហេ​ន្ទ្រ​វរ្ម័ន
​របស់​ស្តេច​នៅក្នុង ស​.​តទី​៧ ហ្វូណន​ដើម​របស់ខ្លួន លក្ខណៈពិសេស​បុរាណវិទ្យា ក្រុម​ចម្បង វិមាន​ទាំងនោះ​ត្រូវបាន​បង្កើតឡើង​ដោយ ( ព្រះបាទ​ឦ​សាន្ត​វរ្ម័ន ) ដែលជា​បុត្រា​របស់​ស្តេច « ចិត្រ សេន​បាន » ។
🏻 រមណី​ដ្ឋា​ន​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍ ចែកចេញជា​៤​ធំ ៖ ១. ក្រុម​ប្រាសាទ​ខាងជើង​: ហៅថា​ប្រសាទ​សំបូរ នៅ​ចំ​កណ្តាល និង​ព័ន្ធ​ជុំវិញ ទៅដោយ​ប្រាសាទតូចៗ ហើយ​ប្លែកៗ​ពីគ្នា​។ ២. ប្រាសាទ​កណ្តាល : ហៅថា​ប្រាសាទតោ ប្រាង្គ​ប្រាសាទ​កណ្តាល​មាន​ទ្វារ​ចូល ពី​ទិស​ខាងជើង ឯ​ទ្វារ​បើក​ពី​ទិស​មួយទៀត​ជា​ទ្វារ​ប​ព្ឆោ​ត ។ នៅត្រង់​ក្បាលជង្គង់​ទាំង​៤​មាន​រូប​តោ​អង្គុយ​ប​ពា្ឍ​រ​ជង្គង់​ពីរ ក្នុង​ទិស​និ​មួយៗ​ហៅថា​ទេវ​កថា ។ នៅ​ភាគ​ខាងលិច នៃ​ប្រាសាទតោ មាន​ក្រុម​ប្រាសាទតូចៗ​ជាច្រើន​ទៀត​។ ៣. ក្រុម​ប្រាសាទ​ខាងត្បូង : ហៅថា​ប្រាសាទ​យាយ​ព​ន្ធ័ ដែល​ស្ថិតនៅ​ចំ​កណ្តាល ហ៊ុំ​ព័ន្ធ​ដោយ​ប្រាសាទ​ជាច្រើន មាន​កំផែង​ពីរ​ជាន់ ដែល​កំផែង​ខាងក្នុង​មាន តោ​បុ​រៈ ចូល​ទាំង​បួន​ទិស​ក្រុម​ប្រាសាទ​ទាំងនោះ​ជា​អតីត​រាជធានី​ចាស់​។ ៤. ក្រុម​ប្រាសាទ​ក្រា​លមាស : មាន​ទីតាំងនៅ​ខាងជើង​ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍ មាន​ប្រាសាទតូចៗ​ធ្វើ​អំពី​ឥដ្ឋ ខាងលិច​មាន​ប្រាសាទ​មួយ​ធ្វើ​អំពី​ថ្មបាយក្រៀម ។
​កំណត់​ព្រុំប្រទល់​ការពារ​ប្រាសាទ ប្រាសាទ​ដ៏​ច្រើនសន្ធឹក​សន្ធាប់​នេះ​គេ​បាន​មានកំណត់​៣ តំបន់​សម្រាប់​ការពារ​ដូចខាងក្រោម​៖ 🏻 ចំងាយ ៣០​ម ព័ន្ធ​ជុំវិញ​កំផែង​ខាងក្រោម​និង​មាត់​ស្រះ 🏻​ចំងាយ ៣០០​ម ព័ន្ធ​ជុំវិញ​តំបន់​ទី​១ 🏻 ចំងាយ ១៥០០​ម ព័ន្ធ​ជុំវិញ​តំបន់​ទី​២​ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍ មាន​ដើម​ឈឺ​ធំ​តូច រុក្ខជាតិ សត្វ​ផ្សេងៗ គួរអោយ​ចាប់អារម្មណ៍ ។​ម្យ៉ាងវិញទៀត ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍​បាន​ទាក់ទាញ​ភ្នែក​ភ្ញៀវ​ទេសចរណ៍ បរទេស​និង​ស្រុក ជាច្រើន​អោយមក ទស្សនា​កំសាន្ត ដែលជា​ហេតុ​ជួយ​លើក​បង្កើន​កំពស់ ជីវភាព​ប្រជាជន​ដែល​រស់នៅ​ជិត​តំបន់​នោះ នឹង​ជួយ​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​វប្បធម៌​របស់​ខ្មែរ អោយ​កាន់តែច្រើន​ទៀតផង ប្រាសាទ​សំបូរ​ព្រៃគុហ៍ ក៏បាន​ចូលរួមចំណែក​ក្នុងការ​អភិវឌ្ឍន៍ ប្រទេសជាតិ ក្នុង​គ្រប់​រូបភាព​ផងដែរ​៕

5123c474-75b3-42a7-b71f-050177e26502photo_2016-01-27_13-10-5700271-696x446 Sambor_Prei_Kuk_C01_B