ភ្នំពេញ ៖ លោក ស៊ិក ប៊ុនហុក ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត បានកត់ សម្គាល់ថា សិទ្ធិរបស់ជនជាតិដើមភាគតិច ត្រូវបានគោរព ចំពោះសេរីភាពនៅក្នុងការបោះឆ្នោត ។ 

ជនជាតិដើមភាគតិច មានសិទ្ធិដូចពលរដ្ឋធម្មតា ក្នុងការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត បោះឆ្នោត ប្រសិនបើពួកគាត់មានឯកសារត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់។ ការបញ្ជាក់នេះត្រូវបានធ្វើឡើងនៅក្នុងឱកាសសំណេះសំណាល ជាមួយមន្ត្រីលេខាធិការដ្ឋាន រៀបចំការបោះឆ្នោត ខេត្តរតនគិរី នៅរសៀលថ្ងៃទី១៧ កក្កដានេះ៕

ខេត្តព្រៃវែង ៖ ល្បឿនការងារបង្ករបង្កើនផលរដូវវស្សា ឆ្នាំ២០២០ សម្រាប់ខេត្តព្រៃវែង មកទល់ថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា សម្រេចព្រួសបានសរុបជាង ២០ម៉ឺន ហិកតា ស្មើនឹង ៨០.០៦% ។ ក្នុងនេះ ស្រូវស្រាលសម្រេចបាន ៥៧ ៤៣១ ហិកតា, ស្រូវកណ្ដាល ជាង១១ម៉ឺន ហិកតា និងស្រូវធ្ងន់ ៣១ ៦៤៧ ហិកតា ។ នេះបើតាមប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្ត។

កសិករបានប្រមូលផលស្រូវស្រាលដើមរដូវវស្សាបានជាបណ្តើរៗ ដោយគិតមកត្រឹម ថ្ងៃទី១៣ ខែកក្ដដា ឆ្នាំ២០២០ គឺសម្រេចប្រមូលផលស្រូវបានសរុបចំនួន ១១ ៣២២ ហិកតា ទទួលបានបរិមា ណផលសរុបចំនួន ៤៣ ៣០៤ តោន ដែលទិន្នផលជា មធ្យមចំនួន ៣.៨២ តោនក្នុងមួយហិកតា។ ដោយឡែកដំណាំសាកវប្បកម្មសម្រេចបានសរុបចំនួន ៩៦២ ហិកតា, ក្នុងនេះមានបន្លែគ្រប់មុខ ៩៤២ ហិកតា, ម្ទេសគ្រប់មុខ ៨ ហិកតា, ពោតស ៦ ហិកតា និងឪឡឹក ៦ ហិកតា។ ចំពោះការនាំស្រូវចេញទៅប្រទេសវៀណាមគិតចាប់ពីថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ដល់ថ្ងៃទី១៣ ខែកក្ដដា ឆ្នាំ២០២០ សម្រេចបានសរុបចំនួន ៩៣ ២៥៨ តោន (តម្លៃស្រូវ IR504 = ៨៩០ រៀល និងតម្លៃស្រូវ OM5451 = ៨១០ រៀល)។ដោយឡែកសម្រាប់ខែនេះគិតត្រឹមថ្ងៃទី០១ កក្តដា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ សម្រេចនាំចេញស្រូវទៅកាន់ប្រទេសបានសរុបចំនួន ៣៥ ២៥៣ តោន ។ សរុបរួមបូកយោងចាប់ពីថ្ងៃទី២២ខែ មិថុនា ឆ្នាំ២០២០ ដល់ថ្ងៃទី១៥ខែ កក្តដា ឆ្នាំ២០២០ សម្រេចបានចំនួន ១២ម៉ឺន ៨ ៥១១ តោន៕

ភ្នំពេញ ៖ អភិបាលខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ លោក ម៉ន វុទ្ធី បានអះអាងថា សមត្ថកិច្ចបានបញ្ជូនស្ត្រីជាជនសង្ស័យដែលប្រើប្រាស់ហិង្សាលើកុមារីអាយុ ៥ឆ្នាំម្នាក់នោះ ទៅតុលាការនៅព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា នេះ។ លោក បន្តថា បទចោទដែលអធិការដ្ឋានខណ្ឌដាក់បន្ទុកលើស្ត្រីរូបនោះ គឺពាក់ព័ន្ធនឹងបទហិង្សាមានស្ថានទម្ងន់ទោស។

លោកអភិបាលខណ្ឌ ម៉ន វុទ្ធី បានបញ្ជាក់ថា កាលពីរសៀលថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ម្សិលមិញ ស្នងការខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ បានបានចុះឃាត់ខ្លួនស្ត្រីជាជនសង្ស័យម្នាក់ឈ្មោះ លីវ ប៊ុនធឿន អាយុ៤៣ ឆ្នាំ យកទៅសាកសួរ ក្រោយពីស្រ្តីជាជនសង្ស័យធ្វើសកម្មភាពយកកាំបិតឆូតលើផ្ទៃមុខរបស់ក្មេង ស្រី អាយុ ៥ឆ្នាំ ម្នាក់ដែលមានផ្ទះនៅជិតគ្នា ព្រោះតែខឹងក្មេងស្រីរូបនោះយកដុំថ្មគប់កូនប្រុសរបស់គាត់បែកក្បាល កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា បណ្តាលឲ្យក្មេងស្រីរងគ្រោះ រងរបួសលើផ្ទៃមុខ ច្រមុះ ក និងដៃ។

សូមរំលឹកថា កាលពីថ្ងៃទី១៤ ខែកក្កដា កូនប្រុសរបស់ស្រ្តីដែលជាជនសង្ស័យ បានរើសដុំថ្មគប់ដាក់ក្មេងស្រីរងគ្រោះ ហើយក៏ត្រូវក្មេងស្រីរងគ្រោះគប់តបតវិញ បណ្ដាលឱ្យត្រូវក្បាលរងរបួសបែករយះដេរ ២ថ្នេរ ដោយពេលនោះម្ដាយក្មេងស្រីរងគ្រោះរូបនោះ ក៏បានជួយបញ្ជូនទៅកាន់មន្ទីរពេទ្យដើម្បីព្យាបាលផងដែរ។

ប្រភពពីអាជ្ញាធរឱ្យដឹងថា ហេតុការណ៍អំពើហិង្សាលើក្មេងស្រីដែលបង្កដោយស្រ្តីជាជនសង្ស័យរូបនេះ បានកើតឡើងនៅម៉ោងប្រមាណ ៣ និង១៥នាទីរសៀល ថ្ងៃទី១៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០ នៅបុរីពិភពថ្មីឈូកវ៉ា២ ក្នុងភូមិតិក្ខប្បញ្ញោ សង្កាត់សំរោងក្រោម ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ បង្កឡើងដោយស្រ្តីឈ្មោះ លីវ ប៊ុនធឿន អាយុជាង ៤០ឆ្នាំ ទៅលើក្មេងស្រីរងគ្រោះឈ្មោះ លាស់ ម៉ូវីលីយ៉ា អាយុ ៥ឆ្នាំ។

អ្នកនាំពាក្យសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ លោក អ៊ី រិន បានប្រាប់ថា លោកមិនទាន់អាចឆ្លើយសំណួរណាមួយពីអ្នកសារព័ត៌មានបានទេនៅពេលនេះ ព្រោះលោកមិនទាន់ទទួលបានសំណុំរឿងនេះនៅ ឡើយ។

យោងតាមរបាយការណ៍ប្រចាំឆ្នាំ២០១៩របស់ក្រុមប្រឹក្សាជាតិកម្ពុជាដើម្បីកុមារ ឱ្យដឹងថា ករណីស្រ្តី និងក្មេងស្រីក្រីក្ររងគ្រោះដោយអំពើហិង្សាសរុបមានចំនួន១៦០ករណី (កើតឡើងនៅខេត្តចំនួន១៤) ក្នុងនោះករណីអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ៤៨ករណី អំពើរំលោភសេពសន្ថវៈ១១០ករណី និងប្រទូសកេរ្តិ៍ខ្មាស២ករណី៕

ភ្នំពេញ ៖ សម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ នៅថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដានេះបានចេញលិខិតអនុញ្ញាតឲ្យបង្កើតគណបក្សថ្មីមួយទៀតឈ្មោះថា «គណបក្សប្រយោជន៍ខ្មែរ»។ គណបក្សថ្មីនេះមានលោក សុខ គឹមរស្មី ជាតំណាងស្ថាបនិកគណបក្ស។

ដើម្បីទទួលល បានសុពលភាព និងអាចធ្វើសកម្មភាពស្របតាមច្បាប់ ស្តីពី គណបក្សប្រយោជន៍ខ្មែរ ត្រូវស្នើសុំចុះបញ្ជីនៅក្រសួងមហា ផ្ទៃ ស្របតាមវក្យខណ្ឌទី២ មាត្រា៩ មាត្រា១៨ថ្មី មាត្រា១៩ថ្មី និងមាត្រា២០ នៃច្បាប់ ស្តីពីគណបក្សនយោបាយ។ មកដល់ពេលនេះ ក្រសួងមហាផ្ទៃ បានទទួលស្គាល់ និងចុះបញ្ជីគណបក្សនយោបាយ នៅកម្ពុជា ចំនួនជាង៤០គណបក្សហើយ៕

ខេត្តរតនគិរី ៖ បន្ទាប់ពីបានបញ្ចប់ភារកិច្ចនៅខេត្តស្ទឹងត្រែង ឯកឧត្តម ស៊ិក ប៊ុនហុក ប្រធានគណៈកម្មាធិការជាតិរៀបចំការបោះឆ្នោត (គ.ជ.ប) បានបន្តដំណើរជួបសំណេះសំណាលជាមួយមន្ត្រីនៃលេខាធិការដ្ឋានរៀបចំការបោះឆ្នោតខេត្តរតនគិរី នៅសាលប្រជុំសាលាខេត្តរតនគិរី នារសៀលថ្ងៃទី១៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២០។

ប្រធានលេខាធិការដ្ឋានរៀបចំការបោះឆ្នោតខេត្តរតនគិរី លោក ប៉ែន ឈុនឌី បានរាយការណ៍សង្ខេបជូនគណៈប្រតិភូជាន់ខ្ពស់ គ.ជ.ប ថា ខេត្តរតនគិរី បច្ចុប្បន្នមានប្រជាពលរដ្ឋចំនួន ៤៧.៧៤៨ គ្រួសារ ស្មើនឹង ២០៦.៨៥៧ នាក់ ក្នុងនោះគឺមានជនជាតិដើមភាគតិចចំនួន ៨អំបូរ រួមមាន ជនជាតិទំពួន គ្រឹង ចារាយ កាវ៉ែត កាចក់ ព្រៅ ព្នង និងលន់ ដែលជនជាតិដើមភាគតិចទាំងនេះ មានចំនួន ៥៨% នៃចំនួនប្រជាពលរដ្ឋទូទាំងខេត្ត។ តាមការស្រង់ស្ថិតិប្រជាពលរដ្ឋប៉ាន់ស្មាន សម្រាប់ការពិនិត្យបញ្ជីឈ្មោះ និងការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត ឆ្នាំ២០២០ នៅខេត្តរតនគិរី ប្រជាពលរដ្ឋដែលមានអាយុ ១៨ឆ្នាំឡើង មានចំនួន ១១០.៣៩៩ នាក់ ហើយផែនការចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត សម្រាប់ឆ្នាំ២០២០ នេះ គឺ ៣.៧៥៤ នាក់។ លោកបានបន្ថែមថា អ្នកមានឈ្មោះក្នុងបញ្ជីបោះឆ្នោតចុងក្រោយឆ្នាំ២០១៩ សរុបចំនួន ១០០.៣១២ នាក់ និងមានការិយាល័យបោះឆ្នោតសរុបចំនួន ២៧៨ ការិយាល័យ។

បើតាមលោក ប៉ែន ឈុនឌី ខេត្តរតនគិរី មានក្រុង ស្រុក ចំនួន ៩ និងឃុំ សង្កាត់ ចំនួន ៥០ ហើយភូមិសាស្រ្តផ្លូវគមនាគមន៍មួយចំនួនជួបនូវការលំបាកក្នុងពេលចល័តក្រុមចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត និងការដឹកជញ្ជូនសម្ភារបោះឆ្នោត ដូចជា នៅភូមិកែងសាន់ ឃុំសេដា ស្រុកលំផាត់ និងភូមិប៉ាក់កែ ឃុំវើនសៃ ស្រុកវើនសៃ។ ចំណែកឯប្រវតិ្តនៃការប្រើប្រាស់វិញលោកបានឱ្យដឹងថា អគារដែលកំពុងប្រើប្រាស់នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺបានសាងសង់នៅឆ្នាំ១៩៩០ ហើយរដ្ឋបាលសាលាខេត្តបានឱ្យ ល.ខ.ប ខ្ចីធ្វើជាទីស្នាក់ការបណ្តោះអាសន្នតាំងពីឆ្នាំ១៩៩៨ មកម្ល៉េះ។ រហូតមកដល់ពេលនេះ ស្ថានភាពអគារមានលក្ខណៈទ្រុឌទ្រោមខ្លាំងពិបាកដល់ការអនុវត្តការងារបច្ចេកទេស និងការទុកដាក់សម្ភារបរិក្ខារសម្រាប់បម្រើឱ្យការបោះឆ្នោត។ លោកបានបន្តថា ល.ខ.ប មានដីមួយកន្លែងដែលរដ្ឋបាលខេត្តបានប្រគល់ឱ្យធ្វើជាកម្មសិទ្ធិ មានទំហំ ១.៦០០ ម៉ែត្រការ៉េ ស្ថិតនៅភូមិថ្មដា សង្កាត់បឹងកន្សែង ក្រុងបានលុង ប៉ុន្តែមិនទាន់មានមធ្យោបាយសាងសង់ដោយស្នើសុំ គ.ជ.ប ជួយរកមធ្យោបាយដោះស្រាយ។

បន្ទាប់ពីបានស្តាប់របាយការណ៍របស់ប្រធានលេខាធិការដ្ឋានខេត្តរៀបចំការបោះឆ្នោត ឯកឧត្តម ស៊ិក ប៊ុនហុក ប្រធាន គ.ជ.ប បានកត់សម្គាល់ថា ជនជាតិដើមភាគតិចមានចំនួនច្រើន ហើយសិទ្ធិរបស់ពួកគេត្រូវបានគោរព គឺ “ជនជាតិដើមភាគតិច ឬប្រជាពលរដ្ឋទូទៅត្រូវតែមានសិទ្ធិចុះឈ្មោះបោះឆ្នោត និងបោះឆ្នោត ប្រសិនបើពួកគេមានឯកសារត្រឹមត្រូវតាមច្បាប់។ សន្លឹកឆ្នោតរបស់មនុស្សម្នាក់គ្មានការរើសអើង ស្មើនឹង ១សំឡេងដូចគ្នា មិនថាអ្នកមាន ឬអ្នកក្រ អ្នកតូច ឬអ្នកធំ ឬជនជាតិដើមភាគតិចនោះទេ”។

ឯកឧត្តមប្រធាន គ.ជ.ប បានចោទសួរថា តើមន្ត្រីបោះឆ្នោតមានតួនាទីសំខាន់ប៉ុនណាសម្រាប់ស្រុកទេស?

ឆ្លើយតបទៅនឹងសំណួរនេះ ឯកឧត្តម ស៊ិក ប៊ុនហុក បានពន្យល់ថា តួនាទីរបស់មន្រ្តីបោះឆ្នោតមិនថាតែនៅកម្ពុជាទេ គឺសំខាន់ណាស់សម្រាប់ប្រទេសជាតិមួយ ដែលត្រូវរក្សាបាននូវអ្វីដែលយើងកំពុងតែមានតាមរយៈការបោះឆ្នោត។ តួនាទីរបស់យើងដែលឯកឧត្តមប្រធានក្រើនរម្លឹក ជាពិសេសគឺ៖

– ស្វែងយល់ឱ្យបានច្បាស់ពីដំណាក់កាលទាំងបី គឺមុនបោះឆ្នោត ពេលបោះឆ្នោត និងក្រោយបោះឆ្នោត

– ត្រូវរៀបចំការបោះឆ្នោតមួយប្រកបដោយត្រឹមត្រូវ អព្យាក្រឹត និងមិនលម្អៀង ទង្វើរបស់យើងនរណាគេក៏ដឹងដែរ ពីព្រោះមានអ្នកសង្កេតការណ៍ជាតិ និងអន្តរជាតិច្រើនណាស់ ដែលគេតាមមើលយើង ដើម្បីជ្រើសរើសមេដឹកនាំតាំងពីថ្នាក់ក្រោមជាតិ រហូតដល់ថ្នាក់ជាតិ

– គោរពឱ្យខាងតែបាននូវក្រមសីលធម៌សម្រាប់មន្រ្តីបោះឆ្នោត។

មន្រ្តីបោះឆ្នោតនៃ ល.ខ.ប រតនគិរី ពិតជាត្រងត្រាប់ និងបន្តអនុវត្តតាម។

ឆ្លើយតបទៅនឹងសំណូមពររបស់ ល.ខ.ប ឯកឧត្តមប្រធានបានបញ្ជាក់ថា ខេត្តរតនគិរី គឺមួយក្នុងចំណោមខេត្តចំនួន ៦ ផ្សេងទៀត ដែលមិនទាន់មានអគារផ្ទាល់ខ្លួន ហើយនឹងមាននៅពេលអនាគត។ ការដែលមិនទាន់មានអគារ ដោយសារ គ.ជ.ប ជាកូនពៅនៃស្ថាប័នរដ្ឋ ព្រោះ គ.ជ.ប ត្រូវបានបង្កើតឡើងនៅឆ្នាំ១៩៩៧៕