អាជ្ញាធរ​ធ្វើ​បទ​បង្ហាញ​អំពី​ការស្រាវ ជ្រាវ​ទី​បុរាណ​តាមរយៈ​ឧបករណ៍​ទំនើប​
ដោយ មេគង្គ ប៉ុស្តិ៍ ចេញផ្សាយ​ ថ្ងៃទី 6 April, 2015

​សៀមរាប​៖ក្រុម​អ្នក​តាមរក​បេតិកភណ្ឌ និង​រចនាសម្ព័ន្ធ​បុរាណ​អះអាងថា បច្ចុប្បន្ន​គេ​មិនចាំបាច់​ចំណាយពេល​វេលា​ស្រាវជ្រាវ​រាប់​ឆ្នាំ ដើម្បី​តាមរក​ទីតាំង​បូរាណ​នានា ដែល​កប់​បាត់​នៅក្រោម​ដី ឬក៏​ក្នុងព្រៃ​ទៀត​ទេ គឺ​គ្រាន់តែ​ប្រើ​ឧបករណ៍​ថតរូប​ពីលើ​អាកាស​ម្យ៉ាង​ឈ្មោះ ឡាយ​ដា (LiDAR) ដែលមាន​លក្ខណៈពិសេស​អាច​ញែក​ព្រៃ​បាន ក៏​អាច​រកឃើញ​ទីតាំង​បូរាណ​ជាច្រើន​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​។ ឧបករណ៍​ថត​ដែលមាន​បច្ចេកវិទ្យា​ថ្មី​នេះ ត្រូវបាន​គេ​យកមក​សាកល្បង​ប្រើប្រាស់​នៅតាម​កន្លែង​បូរាណ​មួយចំនួន​នៃ ប្រទេស​កម្ពុជា តាំងតែ​ពី ៣​ឆ្នាំមុន​។​

អាជ្ញាធរ​អប្សរា និង​ក្រសួង​វប្បធម៌ និង​វិចិត្រសិល្បៈ សហការ​ជាមួយ​សាលា​បារាំង​ចុង​បូព៌ា បានធ្វើ​បទ​បង្ហាញ​ស្ដីពី​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ថ្មី​នៅក្នុង​ប្រទេស កម្ពុជា តាមរយៈ​ការប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើប​នៃ​ឧបករណ៍​ថតរូប ឡាយ​ដា ហើយ​បាន​រកឃើញ​ទី​បុរាណ និង​រចនាសម្ព័ន្ធ​ដែល​គេ​ពុំ​ធ្លាប់​ដឹង​ជាច្រើន​នោះ​។​

​បទ​បង្ហាញ​អំពី​ការស្រាវជ្រាវ​ទំនើប​ដែល​រកឃើញ​បុរាណ​ឋាន​កប់​នៅ ក្រោម​ដី និង​ក្នុងព្រៃ​ជាច្រើន​កន្លែង​នោះ គឺ​បន្ទាប់ពី​គេ​បាន​សាកល្បង​ប្រើប្រាស់​ឧបករណ៍​ថតរូប ដែលមាន​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើប​ពីលើ​អាកាស ឡាយ​ដា ហើយ​ឧបករណ៍​នោះ​អាច​ញែក​ព្រៃ​ចេញ​នឹង​បង្ហាញឱ្យឃើញ​ទី​បូរាណ​មួយចំនួន ដែល​កប់​បាត់​ទៀតផង​។​

​នាយក​សាលា​បារាំង​ចុង​បូព៌ា​ប្រចាំខេត្ត​សៀមរាប គឺ​លោក ដូ​មី​និក ស៊ូ​ទី​ហ្វ
(Dominique Sou tif)​។ លោក​មានប្រសាសន៍​បន្ទា​ប់​ពី​បញ្ចប់​ការ​ថ្លែង​បើក​បទ​បង្ហាញ​ស្ដីពី​ការ សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ថ្មី​នៅក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា តាមរយៈ​ការប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើប​នៃ​ឧបករណ៍​ថតរូប​ឡាយ​ដា កាលពី​ព្រឹក​ថ្ងៃ​ច័ន្ទ ទី​៦ ខែមេសា ថា ឧបករណ៍​ថតរូប​លើ​អាកាស​ឡាយ​ដា​នេះ គឺជា​បច្ចេកវិទ្យា​ដ៏​ថ្មី​បំផុត​ដែល​អាច​ផ្ដល់ព័ត៌មាន​ដ៏​ច្រើន​សម្រាប់ ការស្រាវជ្រាវ​រក​ទី​បុរាណ​ដទៃទៀត​នៅ​ជុំវិញ​ប្រាសាទបុរាណ​នានា ជាពិសេស​គឺ​វា​ផ្ដល់​សារសំខាន់​បំផុត​ចំពោះ​ការសិក្សា​ទៅលើ​តំបន់​អង្គរ​។​

​លោក ដូ​មី​និក ស៊ូ​ទី​ហ្វ​៖ «​យើង​កំពុងតែ​ចាប់អារម្មណ៍​យ៉ាងខ្លាំង​នៅ តាម​តំបន់​ជាច្រើន​ស្ទើរតែ​ពាសពេញ​ប្រទេស​កម្ពុជា បន្ទាប់ពី​យើង​បាន​ចងក្រង​ឯកសារ​ដែល​ទាក់ទង​នឹង​រចនាសម្ព័ន្ធ​សំណង់​បុរាណ ជាច្រើន ដែល​កប់​បាត់​នៅក្រោម​ដី ហើយ​មិនអាច​មើលឃើញ​។ ក៏ប៉ុន្តែ​តាមរយៈ​ឧបករណ៍​ថតរូប​តាម​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើប​ឡាយ​ដា ដែល​ថត​ពីលើ​អាកាស​ហើយ​អាច​ញែក​ព្រៃ​ចេញ​ផង​នោះ គឺអាច​ឱ្យ​យើង​រកឃើញ​កន្លែង​បុរាណ​ជាច្រើន​»​។​

​អគ្គនាយករង​អាជ្ញាធរ​អប្សរា​ទទួលបន្ទុក​គ្រប់គ្រង​គម្រោង ឡាយ​ដា លោក ត័ន ប៊ុន​ស៊ុយ មានប្រសាសន៍ថា ជាច្រើន​ជំនាន់​មកហើយ​ការស្រាវជ្រាវ​រក​កន្លែង​បុរាណ​ណាមួយ គឺ​ក្រុម​អ្នកជំនាញ​ត្រូវ​ប្រើពេល​រាប់សិប​ឆ្នាំ ក៏ប៉ុន្តែ​នៅពេល​ដែលមាន​ឧបករណ៍​ថតរូប ឡាយ​ដា នេះ គឺ​ធ្វើឱ្យមាន​ការងាយស្រួល​ក្នុងការ​ស្រាវជ្រាវ​រក​បេតិកភណ្ឌ និង​ទី​បុរាណ បាន​យ៉ាង​ឆាប់រហ័ស​ជាង​មុន​៖ «​នៅ​អង្គរធំ​មាន សាស្ត្រាចារ្យ​បារាំង​១ ធ្វើការ​១០​ឆ្នាំ​សិក្សា​អំពី​រចនាសម្ព័ន្ធ​នៃ​ទីក្រុង​អង្គរធំ ក៏ប៉ុន្តែ ឡាយ​ដា ប្រើពេល​តែ ១​ថ្ងៃ​មើលឃើញ​ទាំងអស់ គឺ​ខុសគ្នា​សម្បើម​»​។​

​ចាប់ពី​ឆ្នាំ​២០១២ រហូតមកដល់​ឆ្នាំ​២០១៥ សហគមន៍​អឺរ៉ុប​បាន​យក​ឧបករណ៍​ថតរូប​លើ​អាកាស ឡាយ​ដា​នេះ មក​សាកល្បង​ស្រាវជ្រាវ​នៅតាម​កន្លែង​បុរាណ​ឋាន​ជាច្រើន​ក្នុងប្រទេស កម្ពុជា ដោយ​គម្រោង​នេះ ចំណាយ​អស់​ទឹកប្រាក់​ប្រមាណ ៧,៥​សែន​ដុល្លារ​អាមេរិក​។​

​ដោយសារ​គម្រោង​សាកល្បង​ស្រាវជ្រាវ​រក​បេតិកភណ្ឌ និង​រចនាសម្ព័ន្ធ​បុរាណ​រយៈពេល ៣​ឆ្នាំ​នៅ​កម្ពុជា បានទទួល​លទ្ធ​ល្អ សហគមន៍​អឺរ៉ុប​ក៏បាន​បន្ត​គម្រោង​ស្រាវជ្រាវ​តាម​បច្ចេកវិទ្យា​ថ្មី​នេះ ចាប់ពី​ឆ្នាំ​២០១៥ ទៅដល់​ឆ្នាំ​២០២០ ថែមទៀត ដោយ​ត្រូវ​ចំណាយ​ទឹកប្រាក់​ប្រមាណ​ជា ៣,៥​លាន​អឺរ៉ូ​៕RFA
13image
លោក ដូ​មី​និក ស៊ូ​ទី​ហ្វ (Dominique Sou tif) នាយក​សាលា​បារាំង​ចុង​បូព៌ា​ប្រចាំខេត្ត​សៀមរាប ឡើង​ថ្លែង​នៅក្នុង​ពិធី​ធ្វើ​បទ​បង្ហាញ​ស្ដីពី​ការសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​ថ្មី តាមរក​បេតិកភណ្ឌ​នៅ​កម្ពុជា តាមរយៈ​ការប្រើប្រាស់​បច្ចេកវិទ្យា​ទំនើប នាទី​ចាត់ការ​អាជ្ញាធរ​អប្សរា ខេត្តសៀមរាប នៅ​ថ្ងៃទី​៦ មេសា ឆ្នាំ​២០១៥​។