ដោយ : សុត្ថារ៉ា
ក្រុងព្រះសីហនុ ៖ ក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះដែលស្លាប់ដោយសារការបាក់អគារ នៅខេត្ត ព្រះសីហនុ ចំនួន៧គ្រួសារ តាមរយៈក្រុមមេធាវីស្ម័គ្រចិត្តរបស់សម្តេចនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងទៅសាលាដំបូងខេត្តព្រះសីហនុ ប្តឹងទាមទារសំណងពីក្រុមហ៊ុន XI GANG TANG GONG YOU JI HAISAO ពាក់ព័ន្ធនឹងករណីដែលសាច់ញាតិ របស់ពួក គេបានរងគ្រោះក្នុងហេតុការណ៍ដ៏គួរឲ្យរន្ធត់នេះ។
ប្រភពព័តឥមានមួយបានឲ្យដឹងថា ក្រុមគ្រួសារជនរងគ្រោះដែលប្តឹងនោះមានចំនួន ៧គ្រួសារ មកពីខេត្តព្រៃវែង និងខេត្តកំពង់ចាម រួមមានៈ ១. ឈ្មោះ សុន សុផាត ២. ឈ្មោះ ផឹម អិត ៣. ឈ្មោះ ភួន ផានិត ៤. ឈ្មោះ ឆេង ចំរើន ៥. ខឹម សាខន ៦. ឈ្មោះ យឹម ថេន ៧. ឈ្មោះ ឈុំ ចិនឡាង។
លោក យឹម ប៉ុណ្ណារ៉េត ប្រធានលេខាធិការដ្ឋានរដ្ឋបាលសាលាដំបូងខេត្តព្រះសីហនុ បានប្រាប់ បណ្តាញព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ នេះថា ពិតជាមានបណ្តឹងយ៉ាដូច្នេះមែន ហើយបច្ចុប្បន្ន លោកចៅក្រម សុខ ហេង ជាអ្នកកាន់សំណុំរឿងនេះ។
រដ្ឋបាលខេត្តព្រះសីហនុបានបញ្ជាក់ថា ការដ្ឋានសំណង់នេះ មានម្ចាស់ឈ្មោះ CHEN KHUN ភេទប្រុស អាយុ៣៩ឆ្នាំ បានជួលដីសម្រាប់សាងសង់អគារពីឈ្មោះ ញឹក ហ៊ុយ ភេទប្រុស អាយុ៦៥ឆ្នាំ ជនជាតិខ្មែរ ម៉ៅការសាងសង់ដោយក្រុមហ៊ុនឈ្មោះ XI GANG TANG GONG YOU JI HAISAO មានថៅកែម៉ៅការសាងសង់ឈ្មោះ DENG XING GUI ភេទប្រុស អាយុ៤៨ឆ្នាំ និងអ្នកម៉ៅការបូកជញ្ជាំងអគារឈ្មោះ AGO YU ភេទប្រុស អាយុ២៩ឆ្នាំ។ បច្ចុប្បន្នអ្នកទាំង៤នាក់នេះ ត្រូវបានឃុំខ្លួននៅក្នុងពន្ធនាគារខេត្តព្រះសីហនុ។
គួរបញ្ជាក់ថា អគារកម្ពស់ ៧ជាន់ នៅខេត្តព្រះសីហនុ មានទំហំទទឹង ១៥ម៉ែត្រ បណ្តោយ ៣០ម៉ែត្រ និងកំពុងដំណើរការសាងសង់បានប្រមាណ ៧០ ទៅ ៨០ភាគរយ ហើយបានបាក់ស្រុត កាលពីវេលាម៉ោងជិត៥ព្រឹក ថ្ងៃទី២២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ បានបណ្តាលឲ្យកម្មករស្លាប់ចំនួន ២៨នាក់ និងរងរបួសចំនួន ២៦នាក់៕
លោកស្រី ហ៊ាន លក្ខិណា ភរិយាដើម របស់លោក ជា ពេជ្រ ព្រះរាជអាជ្ញា នៃអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តរតនគិរី កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១៩ បានប្តឹងលោក ជា ពេជ្រ ចូលអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ពីបទផិត បន្ទាប់ពីរកឃើញថា លោក ជា ពេជ្រ បានលួចលាក់មានប្រពន្ធចុងរហូតមានកូនប្រុសម្នាក់។
សូមជម្រាបថា កាលពីថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រសួងយុត្តិធម៌ បានទទួលលិខិតជូនដំណឹងលេខ៦៥១ អយប របស់អយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ស្តីពីការចោទប្រកាន់ លើលោក ជា ពេជ្រ ព្រះរាជអាជ្ញា នៃអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តរតនគិរី ពីបទ ផិត ប្រព្រឹត្តនៅខេត្តរតនគិរី និងរាជធានីភ្នំពេញ កាលពីអំឡុងឆ្នាំ២០១៧ រហូតដល់ឆ្នាំ២០១៩ យោងតាមមាត្រា១០ នៃច្បាប់ស្តីពីឯកព័ន្ធភាព៕
ដូចការគ្រោងទុក នៅព្រឹកនេះ អ្នកនាំពាក្យ អ្នកសារព័ត៌មានជាតិ និងអន្តរជាតិសរុប៧៣នាក់ បានធ្វើដំណើរចុះពិនិត្យមើលទីតាំងមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹករាម នៅខេត្តព្រះសីហនុ ដើម្បីស្វែងរកការពិត។ តាមការកត់សម្គាល់ ក្រៅពីសារព័ត៌មាន Fresh News និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសំខាន់ៗនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា តំណាងស្ថាប័នព័ត៌មានបរទេសមួយចំនួនទៀត ដែលនឹងចូលរួមពិនិត្យមើលមូលដ្ឋានកងទ័ពជើងទឹករាមនេះ មានដូចជា AP, Reuters, VOA, Cambodia China Times, AFP, Xinhua, Cambodia China Friendship Radio និង Japanese TV ជាដើម។
នៅក្នុងជំនួបដើម្បីពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ជាមួយលោកស្រី ហា ហ្វៀងហុង (Ha Nguyen Hong) នាយកកម្មវិធី ការងារកាន់តែប្រសើរនៃអង្គការ ILO នៅទីស្តីការក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម កាលពីរសៀលថ្ងៃពុធ ទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩នេះ លោក ប៉ាន សូរស័ក្តិ បានវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះកម្មវិធីគម្រោងរោងចក្រកាន់តែប្រសើរ ហៅកាត់ថា BFC របស់អង្គការពលកម្មអន្តរជាតិ និងបានសន្យាជួយជំរុញរោងចក្រផលិតសម្ភារៈ ធ្វើដំណើរ ចូលរួមនៅក្នុងកម្មវិធីនេះឱ្យបានច្រើន។
លោកបន្ថែមថា ក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានទទួលការឯកភាពពីរាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីបន្តអនុវត្តកម្មវិធី BFC រយៈពេលបីឆ្នាំទៀត (២០២០-២០២២) ដូច្នេះសូម ILO-BFC រៀបចំសេចក្តីព្រាងអនុស្សរណនៃការយោគយល់គ្នា ដើម្បីត្រៀមចុះហត្ថលេខានៅកំឡុងខែតុលាខាងមុខ ហើយសូមធ្វើការជាមួយស្ថាប័នពាក់ព័ន្ធ ដើម្បីពន្លឿនកិច្ចការនេះ ។
ជាការឆ្លើយតប លោកស្រី ហា ហ្វៀងហុង បានថ្លែងអំណរគុណ លោករដ្ឋមន្ត្រី ដែលបានបកស្រាយអំពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែង និងសមិទ្ធិផលសម្រេចបាននានារបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងតែងតែបានផ្តល់ការគាំទ្រដល់ ILO-BFC ដើម្បីចូលរួមពង្រឹងស្តង់ដារ និងលក្ខខណ្ឌការងារ សម្រាប់ឧស្សាហកម្មវាយនភណ្ឌនិងស្បែកជើង ៕
ការប្រកាសបដិសេធជាថ្មី ដោយផ្ទាល់មាត់នេះ បានធ្វើឡើង ក្នុងសន្និសីទកាសែត ប្រចាំសប្តាហ៍ រៀបចំដោយអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល នាព្រឹកថ្ងៃទី២៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ នៅទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី។
នេះជាការបង្ក្រាបគ្រឿងញៀនទ្រង់ទ្រាយធំនៅក្រុងព្រះសីហនុ ជាលើកដំបូងរបស់លោកអភិបាលទើបចូលកាន់តំណែងថ្មី ដោយក្នុងប្រតិបត្តិការបង្ក្រាបនោះ បានធ្វើការឃាត់ខ្លួនមនុស្សចំនួនជាង ១០០នាក់ ដើម្បីយកមកធ្វើការសាកសួរ និងធ្វើតេស្តរកសារធាតុញៀន។
ក្រោយពីការឃាត់ខ្លួន មន្ដ្រីនគរបាលទាំង៣រូបនោះ ធ្លាប់ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចបញ្ជូនទៅតុលាការ កាលពីថ្ងៃទី២១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ ក្នុងនោះមាន២នាក់ ជាមន្ត្រីនៅអគ្គនាយកដ្ឋានអត្តសញ្ញាណកម្ម (ឋានន្ដរស័ក្ដិ ឧត្តមសេនីយ៍ និងវរសេនីយ៍ត្រី) និងម្នាក់ទៀតនៅការិយាល័យស៊ើបអង្កេត និងអនុវត្តនីតិវិធី នៃអគ្គនាយកដ្ឋានអន្ដោប្រវេសន៍។ ប៉ុន្តែទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ទាំងសមត្ថកិច្ច និងតុលាការនៅមិនទាន់ហ៊ានបង្ហើបអំពីឈ្មោះអ្នកទាំងនេះនៅឡើយទេ។
ជនបរទេស ៦នាក់ ជាសមាជិកសភាអឺរ៉ុប ដែលក្រសួងការបរទេស បានដាក់ចូលក្នុងបញ្ជីរឹតបន្តឹង ហាមចូលកម្ពុជា រួមមាន ៖ ១-លោក Phill Bennion ជនជាតិ អង់គ្លេស ២-លោកស្រី Ana Gomes ជនជាតិ ព័រទុយហ្គាល់ ៣-លោក Ithan Kyuchyuk ជនជាតិ ប៊ុលហ្គារី ៤-លោក Johannes Cornelis van Baalen ជនជាតិ ហូឡង់ ៥-លោកស្រី Abir Al Sahlani ជនជាតិ ស៊ុយអែត ៦-លោក Javier Nart ជនជាតិ អេស្ប៉ាញក្នុងលិខិត ចុះថ្ងៃទី១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ ឯ.ឧ ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស បានជម្រាបទៅឯកអគ្គរាជទូត អគ្គកុងស៊ុល និងកុងស៊ុលកិត្តិយសកម្ពុជា ប្រចាំនៅបរទេសក្នុងកម្មវត្ថុ ស្តីពីការរឹតបន្តឹងសន្តិសុខ និងសុវត្ថិភាពពេលផ្តល់ទិដ្ឋាការចូលកម្ពុជា។
ថ្លែងក្នុងឱកាសចូលជួបជម្រាបលា លោក ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្ដរជាតិ នៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា លោកជំទាវ Maria Sargren ឯកអគ្គរដ្ឋទូតស៊ុយអ៊ែត ដែលត្រូវចប់អាណត្តិប្រចាំនៅប្រទេសកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា រដ្ឋាភិបាលប្រទេសស៊ុយអែតកំពុងតែកសាងយុទ្ធសាស្ត្រអភិវឌ្ឍន៍នៅកម្ពុជា រយៈពេល៥ឆ្នាំទៀត ដោយគិតចាប់ពីឆ្នា២០២០-២០២៤ខាងមុខនេះ ដើម្បីជួយដល់កម្ពុជាអោយកាន់តែមានភាពជឿនលឿន និងប្រែក្លាយទៅជាប្រទេស ដែលមានការអភិវឌ្ឍន៍ខ្ពស់ ប្រកបដោយចីរភាព។
ពីទីក្រុងប៉េកាំង ប្រទេសចិន លោក Wu Qian អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការពារជាតិចិន បានចាត់ទុកថា ការផ្សាយរបស់កាសែតអាមេរិក The Wall Street Journal ជុំវិញកិច្ចព្រមព្រៀងសំងាត់រវាងចិន និងកម្ពុជាដែលអនុញ្ញាតឲ្យយោធាចិនឈរនៅកម្ពុជា ថាជាពាក្យចចាមអារាម និងជាព័ត៌មានមិនពិត។ តាមលោក Wu ប្រទេសចិន និងកម្ពុជា មានត្រឹមកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើការហ្វឹកហ្វឺនជំនាញជាមួយគ្នាព្រមទាំងការផ្តល់ជំនួយ ដល់គ្នាទៅវិញទៅមកហើយកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទ្វេភាគីនេះគឺគ្មានការកំណត់គោលដៅទៅលើប្រទេសទីបីណាមួយឡើយ។
សំណង់ផ្ទះល្វែង«បុរី គឹមធី» ត្រូវបានគេដឹងថា បានសង់ផ្ទះល្វែងលក់ចំនួន២០៩ល្វែងស្ថិតនៅក្នុងភូមិកាកាប សង្កាត់កាកាប២ ខណ្ឌពោធិ៍សែនជ័យ រាជធានីភ្នំពេញ ដែលបានដំណើរការសងបានប្រមាណ៧០ទៅ៨០ភាគរយ ហើយ ស្រាប់តែ ពេលនេះអាជ្ញាធរ រកឃើញថា អត់ច្បាប់ទៅវិញ។
លោកប៉ាង លីដា ក៍បានធ្វើកំណត់ហេតុ ផ្អាកការសាងសង់បណ្តោះអាសន្ន ហើយ ណែនាំ អោយម្ចាស់ សុំច្បាប់អោយបានត្រឹមត្រូវ ។ទោះបីជាយ៉ាងណានៅក្នុងការត្រួតពិនិត្យ ម្ចាស់សំណង់ពុំមានវត្តមានឡើយ ដោយតំណាងអះអាងថា នៅក្រៅប្រទេស។
លោកស្រី Sri Werning Handayni ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាអ្នកជំនាញផ្នែកអភិវឌ្ឍន៍សង្គមស្ដីពី ជំនួយបច្ចេកទេសផ្នែកគាំពារសង្គម របស់ធនាគារ ADB បានលើកឡើងថា មូលនិធិអភិវឌ្ឍកិច្ចគាំពារសង្គមនេះ គឺជាគម្រោងអភិវឌ្ឍន៍ថ្មីមួយទៀតលើវិស័យការងារ បណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ និងការគាំពារសង្គម ដែលADB បាននឹងកំពុងសិក្សានៅតាមប្រទេសចំនួន៦ ក្នុងនោះរួមមាន៖ ឥណ្ឌូនេស៊ី មីយ៉ាន់ម៉ា ទីម័រខាងកើត កម្ពុជា អ៊ូបេគីស្ថាន និងអាស៊ាបៃសង់។
ចៅក្រមស៊ើបសួរសាលាដំបូងខេត្តព្រះសីហនុ កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៣ ខែកក្កដា ម្សិលមិញនេះ សម្រេចមិនឃុំខ្លួនអ្នក សារព័ត៌មាន ២នាក់ តែដាក់អោយស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យ របស់តុលាការ ។ ចំណែកពលរដ្ឋ៥នាក់ ត្រូវបានឃុំខ្លួនដាក់ពន្ធនាគារបណ្តោះអាសន្ន ពាក់ព័ន្ធករណីទំនាស់ដីធ្លីជាមួយឧកញ៉ា ខូវ សម្បត្តិ ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់លោក លឹម ប៊ុនហេង អ្នកនាំពាក្យអយ្យការអមសាលាដំបូងខេត្តព្រះសីហនុ កាលពីថ្ងៃ ទី២៣ ខែ កក្កដា ម្សិលមិញនេះ។
សូមបញ្ជាក់ផងដែរថា សមត្ថកិច្ចកងរាជអាវុធហត្ថខេត្តព្រះសីហនុ បាន ធ្វើការ ឃាត់ខ្លួន ជនសង្ស័យទាំងអស់ កាលពីរសៀលថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា កន្លងទៅ បន្ទាប់ពីបានប្រព្រឹត្តបទល្មើសនៅចំណុច ក្នុង ក្រុម៨ ភូមិ១ សង្កាត់លេខ៣ ក្រុងព្រះសីហនុ ខេត្តព្រះសីហនុ ៕
តាមរបាយការណ៍បានឲ្យដឹងថា ជនសង្ស័យម្នាក់មានឈ្មោះ អៀម សំអន ភេទប្រុស អាយុ៣៨ឆ្នាំ បម្រើការងារនៅនាយកដ្ឋានអង្គរក្ស មានឋានន្តរស័ក្តិអនុសេនីយ៍ឯក មុខងារជំនួយការស្រាវជ្រាវសន្តិសុខ មានទីលំនៅផ្ទះសង់ថ្មី ភូមិបាយ៉ាប សង្កាត់ភ្នំពេញថ្មី ខណ្ឌសែនសុខ និងម្នាក់ទៀតឈ្មោះ វ៉ា សុខ ភេទប្រុស អាយុ៣៨ឆ្នាំ ស្នាក់នៅផ្ទះលេខ២០២អឺ៣ ផ្លូវលេខ១៣០ ផ្សារកណ្តាលទី២ ខណ្ឌដូនពេញ មុខរបរអ្នកបើកបររថយន្តនៅក្រុមហ៊ុន ឆាយ វ៉ាន់។
ថ្លែងនៅក្នុងសិក្ខាសាលាស្តីពីតួនាទីរបស់សារព័ត៌មានក្នុងការឆ្លើយតបទៅនឹងការជួញដូរសត្វព្រៃ នៅសណ្ឋាគារកាំបូឌីយ៉ាណា នៅព្រឹកថ្ងៃទី ២៣ កក្កដានេះ លោក កែន សេរីរដ្ឋា ប្រធាអង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃកម្ពុជា WCS បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបានក្លាយជាគោលដៅសម្រាប់ឧក្រិដ្ឋជន ដើម្បីប្រើប្រាស់ដឹកឆ្លងកាត់ផលិតផលសត្វព្រៃទៅកាន់តំបន់អាស៊ី ពីទ្វីអាហ្រ្វិក ពិសេសភ្លុកដំរី និងកុយរមាស ស្រកា និងពង្រួល។ ការជួញដូរសត្វព្រៃ ត្រូវបានគេចាត់ទុកថា ជាបទល្មើសឆ្លងដែនមួយ ក្នុងចំណោមបទល្មើសឆ្លងដែន ជាច្រើនដែលអាចរកប្រាក់បានច្រើនបំផុតនៅលើពិភពលោក គិតជាប្រាក់ចន្លោះពី៧ទៅ២៣ពាន់លានដុល្លារអាមេរិក។ ត្បិតកម្ពុជា ត្រូវបានឧក្រិដ្ឋជន យកមកប្រើប្រាស់ ដើម្បីជួញដូរ ប៉ុន្តែសត្វព្រៃរបស់កម្ពុជា មួយចំនួនក៏ត្រូវបានគេយកទៅជួញដូរក្នុងប្រទេសនិងនាំចេញទៅខាងក្រៅថែមទៀត។
លោក កែន សេរីរដ្ឋា ប្រធាអង្គការសមាគមអភិរក្សសត្វព្រៃកម្ពុជា WCS បទល្មើសជួញដូរសត្វព្រៃនៅកម្ពុជាបានថយចុះ ប៉ុន្តែចំនួនសត្វព្រៃរបស់កម្ពុជា ក៏បានបាត់បង់ច្រើន រហូតមានសត្វខ្លះបានបាត់វត្តមានជាបណ្តើរ ដូចជាខ្លារដំបង រមាំងជាដើម។កត្តាដែលធ្វើឲ្យបាត់បង់សត្វព្រៃនៅកម្ពុជា គឺដោយសារ កំណើននៃការបរបាញ់ ការកើនឡើងនៃដីកសិកម្ម ធ្វើឲ្យបាត់បង់ជម្រកសត្វព្រៃ។
