ដោយ ៖ សុត្ថារ៉ា

ភ្នំពេញ ៖ ចាប់ពីឆ្នាំ២០០០ ដល់ឆ្នាំ២០១៩ នេះ មានគម្រោងវិនិយោគលើវិស័យសំណង់ចំនួន ៤៥ពាន់ ២៦៥គម្រោង ក្នុងនោះ ទុនវិនិយោគមានប្រមាណ ៤៤ពាន់ ៥៧៦លានដុល្លារអាមេរិក។ ដោយឡែក ក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០០៨ ទុនវិនិយោគមានចំនួន ៥ពាន់ ២៥៨លានដុល្លារអាមេរិក និង បានផ្តល់ការងារដល់ពលរដ្ឋកម្ពុជាប្រមាណជា ២០ម៉ឺននាក់។ នេះជាការលើកឡើងរបស់ ​លោក  ប៊ិន សម្បត្តិថារ័ត្ន អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួង រៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ថ្លែងក្នុងសន្និ សីទ សារព័ត៍មានស្តី ពីគោលការណ៍គ្រប់គ្រងបច្ចេកទេសសំណង់នៅកម្ពុជា ដែលរៀបចំឡើង ដោយអង្គភាពអ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលកាលពីថ្ងៃសុក្រ ទី៥ ខែកក្កដា កន្លងទៅនេះ។

លោក ប៊ិន សម្បត្តិថារ័ត្ន បានបន្ថែមថា មកទល់ពេលនេះ យើងសង្កេតឃើញថា គម្រោង អគារ ខ្ពស់ដែលមានចាប់ពី ៥ជាន់ឡើងទៅ មានចំនួន ១៣២៩អគារ ហើយចំពោះបុរីលំនៅដ្ឋាន ឬក៏ជា បណ្តុំនៃលំនៅដ្ឋានដែលមានលក្ខណៈជាបុរីមានទីតាំងសរុបចំនួន ២៥៨ទីតាំង។

លោកអនុរដ្ឋលេខាធិការបានលើកឡើងថា ទំហំទីក្រុងកាន់តែរីកធំ ទីក្រុងកំរិត២ កំរិត៣ កាន់តែ រីកលូតលាស់ រួមជា មួយនឹងទីក្រុងដែលស្ថិតនៅតាមបណ្តាព្រំដែនប្រទេសជិតខាងដូចជា ទីក្រុង ប៉ោយប៉ែត ទីក្រុងបាវិត ជាដើម ដែលជាមួយគ្នានេះក៏ទាមទារឱ្យមានការកសាង នូវហេដ្ឋារចនា សម្ព័ន្ធមាន ផ្លូវថ្នល់ ស្ពាន និង សេវាកម្មក្នុងទីក្រុងទាំងនោះជាច្រើនផងដែរ ដែលសមិទ្ធផលទាំង អស់នេះគឺកើតចេញពីកត្តានៃសុខ សន្តិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយពេញលេញ ដែលបានមកពីការ ដឹក នាំប្រកបដោយភាពឆ្លាតវៃរបស់ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ត្រី មានន័យថា សុខសន្តិភាព និង ស្ថិរភាពគឺជាគ្រឹះដ៏រឹងមាំនៃសំណង់ និង នគរូបនីយកម្ម បើគ្មានសុខសន្តិភាព គ្មានស្ថិរភាព គឺគ្មាន អគារ ណាមួយអាចឈរជើងជាប់បានទេ កុំឡើយវាមានគ្រឹះជម្រៅណាក៏ដោយ ជាឧទាហរណ៍ ចម្បាំង នៅមជ្ឈឹមបូព៌ា អគារប្រណីតៗបានក្លាយ ជាគំនរផេះផង់ដោយសារតែសង្គ្រាមគឺជាតឹកតាង ស្រាប់៕

​ដោយ ៖ សុត្ថារ៉ូ
ភ្នំពេញ ៖ អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៦ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ដោយបញ្ជាក់ថា« វាជារឿងគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលយ៉ាងខ្លាំងដែល “សមាជិកសភាសហភាពអឺរ៉ុប” មួយចំនួនតូច តាមរយៈសេចក្តីរាយការណ៍ បានឲ្យដឹងបំណងរបស់ពួកគេ ក្នុងការហែហមទណ្ឌិតរត់គេចខ្លួន សម រង្សី ដែល ប្រកាសដដែលៗ ពីការវិលត្រឡប់របស់ខ្លួន មកកម្ពុជាវិញ ក្នុងកាលបរិច្ឆេទមួយមិនច្បាស់លាស់»។

បើតាមសេចក្តីប្រកាសរបស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានចាត់ទុកថា បើប្រសិនជាមានការអនុវត្តបែបនេះ ពីសំណាក់សមាជិក សភាសហភាពអឺរ៉ុបមួយចំនួនតូចអស់ទាំងនោះ ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមសម្តែងនូវការខកចិត្តយ៉ាងខ្លាំង និងចាត់ទុកទង្វើអស់ទាំងនេះ ជាទង្វើគ្មានលក្ខណៈកាទូត មិនគោរពអធិបតេយ្យភាព និងនីតិរដ្ឋ នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។

ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានរំលឹក សមាជិកសភាសហភាពអឺរ៉ុបអស់ទាំងនោះ ពីមាត្រា៤១ នៃសន្ធិសញ្ញាទីក្រុងវីយ៉ែន ឆ្នាំ១៩៦១ ស្ដីពីទំនាក់ទំនងការទូត ដែលតម្រូវឲ្យបុគ្គលទាំងអស់ ដែលទទួលបានបុព្វសិទ្ធិ និងអភ័យឯកសិទ្ធិ ត្រូវគោរពច្បាប់ និងបទប្បញ្ញត្តិរបស់រដ្ឋម្ចាស់ផ្ទះ។ បុគ្គលទាំងនោះ ក៏មានកាតព្វកិច្ចមិនត្រូវជ្រៀតជ្រែកចូលកិច្ចការផ្ទៃក្នុងរបស់រ ដ្ឋម្ចាស់ផ្ទះផងដែរ។

ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានរំលឹកឡើងវិញថា ទណ្ឌិត សម រង្ស៊ី ត្រូវបានទទួលការចោទប្រកាន់ និងកាត់ទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគារជាច្រើនករណី ដែលមានជាអាទិ៍ អំពើក្បត់ជាតិ បទញុះញង់ឲ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋ បទប្រមាថចំពោះ អង្គព្រះមហាក្សត្រ នរោត្តម សីហមុនី បទញុះញុងមិនឲ្យយោធិនស្ដាប់បញ្ជា ។ល។

ជាមួយនឹងការស្វាគមន៍ដល់ភ្ញៀវបរទេសគ្រប់រូបទាំងអស់ ដែលគោរពច្បាប់ មានបំណងល្អ និងស្មោះត្រង់ក្នុងការលើកកម្ពស់ចំណងមិត្តភាព ទំនាក់ទំនងប្រជាជន និងប្រជាជន និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការ ដែលផ្ដល់ប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ ចំាបាច់ត្រូវក្រើនរំលឹកដល់សមាជិកសភាសហភាពអឺរ៉ុបមួយចំនួនតូចអ ស់ទាំងនោះ ពីច្បាប់ស្ដីពីអន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជា ឆ្នាំ១៩៩៤ដែលចែងអំពីកាតព្វកិច្ចដែលត្រូវបំពេញមុនចូលប្រទេសកម្ពុជា ការអនុញ្ញាតឲ្យចូលត្រូវគិតគូរពីសន្តិសុខជាតិ និងផលវិបាកចំពោះការចូលដោយលបលាក់ បន្លំ ឬដោយមធ្យោបាយខុសច្បាប់ផ្សេងទៀត ដែលផ្ទុយនឹងច្បាប់ជាធរមានរបស់កម្ពុជា។

សេចក្តីប្រកសដដែលបានលើកឡើងថា ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ បានស្នើយ៉ាងទទូចដល់អ្នក នយោបាយបរទេសខាងលើអស់ទាំងនោះ ពិចារណាឡើងវិញពីការសម្រេចចិត្តដោយខ្វះព័ត៌មានច្បាស់លាស់ និងត្រូវបញ្ឈប់ជាបន្ទាន់ នូវទង្វើដែលបង្កប់ដោយឧបាយកល នយោបាយ និងគ្មានលក្ខណៈកាទូត។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ក្រសួងការបរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ សូមអះអាងសារជាថ្មី នូវការប្ដេជ្ញាចិត្តឥតងាករេរបស់កម្ពុជា ក្នុងការលើកកម្ពស់នីតិរដ្ឋ និងក្នុងការថែរក្សាសន្តិភាព ស្ថិរភាព និងសណ្ដាប់ធ្នាប់សាធារណៈ ដែលប្រជាជនកម្ពុជាកំពុងទទួលបានសព្វថ្ងៃនេះ៕

​ដោយ ៖ សហការី

ភ្នំពេញ ៖ ក្រុមមេធាវីសម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្រ្តី រដ្ឋមន្រ្តីក្រ សួងមហាផ្ទៃ បានដាក់ពាក្យបណ្តឹងមួយទៅកាន់សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ដើម្បីប្តឹងទណ្ឌិត សម រង្ស៉ី មេក្រុមប្រឆាំងខ្មែរ នៅក្រៅប្រទេស អំពីបទញុះញង់ឱ្យប្រព្រឹត្តបទឧក្រិដ្ឋជាអាទិ៍ ដោយទាមទារសំណង ១លានដុល្លារ។

បើយោងតាមពាក្យបណ្តឹងរបស់សម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង បានទាមទារឱ្យតុលាការ ចាត់ការលោកសម រង្ស៉ី ទៅតាមផ្លូវច្បាប់ឱ្យបានធ្ងន់ធ្ងរបំផុត និងទាមទារសំណងជំងឺចិត្តចំនួន ៤ពាន់លានរៀល ប្រហាក់ប្រហែលនឹង១លានដុល្លារអាមេរិក ចំពោះការញុះញង់របស់ លោក សម រង្ស៉ី។ ពាក្យបណ្តឹងនេះ ធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីទណ្ឌិត សម រង្ស៉ី បានបង្ហោះសារលាបពណ៌ បំភ្លៃការពិត អំពីរឿងមរណភាពរបស់ ឯ.ឧ ហុក ឡង់ឌី។

លោក សម រង្ស៉ី បានមួលបង្កាច់ថា សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ជាអ្នកសម្លាប់លោក ហុក ឡង់ឌី ហើយភូតទៀតថាពេលនេះ លោកឌី វិជ្ជា ដែលជាកូនប្រុសរបស់ លោក សម រង្ស៉ី កំពុងរៀបចំផែនការសងសឹក ដោយមានការគាំទ្រពីសម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង។

ក្នុងលិខិតពាក្យបណ្តឹងរបស់ក្រុមមេធាវីសម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង បានចាត់ទុកថា «ការប្រឌិតព័ត៌មានទម្លាក់កំហុស និងមួលបង្កាច់របស់ឈ្មោះ សម រង្ស៊ី ខាងលើនេះ ដើម្បីឲ្យថ្នាក់ដឹកនាំជាន់ខ្ពស់របស់រាជរដ្ឋាភិបាលមានការសង្ស័យគ្នា និងបែកបាក់សាមគ្គីផ្ទៃក្នុង ដែលអាចធ្វើឲ្យមានវិវាទផ្ទៃក្នុងរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល»។ ទង្វើទាំងនេះបញ្ជាក់យ៉ាងច្បាស់ថា ឈ្មោះ សម រង្សី មានចេតនាទុច្ចរិតក្នុងការញុះញង់ បំផុសបំផុលធ្វើឲ្យមានការបែកបាក់សាមគ្គីផ្ទៃក្នុងរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលនៃរាជរដ្ឋាភិបាល ក៏ដូចជាជួរថ្នាក់ដឹកនាំកំពូលរបស់គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា ដើម្បីឲ្យមានចលាចល និងភាពវឹកវរយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់សន្តិសុខសង្គម បំផ្លិចបំផ្លាញដល់ស្ថេរភាពនយោបាយ និងសន្តិភាពរបស់ជាតិទាំងមូល»។

លោក គុជ គឹមឡុង អ្នកនាំពាក្យតំណាងអយ្យការអមសាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ ក៏បានបញ្ជាក់ដែរថា តំណាងអយ្យការបានទទួលនូវពាក្យបណ្តឹងនេះរួចហើយតាំងពីថ្ងៃទី០២ ខែកក្កដា ហើយពេលនេះ តំណាងអយ្យការកំពុងចាត់ការទៅតាមនីតិវិធីច្បាប់៕

ដោយ ៖ សហការី

ខេត្តកំពង់ចាម ៖ ទឹកទន្លេមេគង្គបានចាប់ផ្តើមហក់ឡើងបន្តិចម្តងៗ ក្រុមកម្មករវិញ កំពុងតែមមាញឹកនាំគ្នាសាងសង់ច្រាំងទន្លេមានប្រវែង១៧០ម៉ែត្រ ត្រង់មុខសណ្ឋាគារមេគង្គ រហូតដល់កំពង់ដរ រង់ចាំ ស្ថិត នៅសង្កាត់កំពង់ចាម ក្រុងកំពង់ចាម ដែលគ្រោង និងចំណាយថវិការប្រមាណ១,៦លានដុល្លារ ។

លោក អ៊ុ វិបុល ប្រធានមន្ទីរធនធានទឹក និងឧតុនិយមខេត្តប្រាប់ឲ្យដឹងថាៈនៅក្នុងរដូវវស្សាឆ្នាំ២០១៨កន្លងទៅច្រាំងទន្លេ ត្រង់មុខសណ្ឋាគារមេគង្គ បានបាក់ស្រុត ដោយសារតែនៅក្នុងដី មិនមានប្រព័ន្ធរំដោះទឹក ហើយមកដល់រដូវប្រាំងក្នុងឆ្នាំ២០១៩ ក្រុមបច្ចេកទេសរបស់ក្រសួងធនធនទឹក បានចុះមកសិក្សា និងបានដាក់កម្លាំងចុះសាងសង់ថ្មីឡើងវិញ ។

លោកប្រធានមន្ទីរធនធានទឹកខេត្តប្រាប់បន្តថា មកដល់ល្ងាចថ្ងៃទី០៥ កក្កដា ២០១៩ ឯកឧត្តមអ៊ុន ចាន់ដា អភិបាលនៃគណៈអភិបាលខេត្តអមដំណើរដោយសហការីជាច្រើននាក់បាន អញ្ចើញចុះមក ពិនិត្យ ការសាងសង់ច្រាំងទន្លេ ដែលសំរេចបានប្រមាណ៤០ភាគរយ ហើយបានជម្រុញឲ្យជាងខិតខំ ធ្វើយ៉ាងណាឲ្យបានឆាប់រួចមុនទឹកទន្លេឡើងមកដល់។ ខឿនជើងទេរ នៅខាងក្រោម ប្របនឹងទឹកទន្លេ នោះ ត្រូវបានចាក់រួចរាល់ ដោយមានសរសបេតុងចាក់ចូលទៅក្នុងដីជំរៅ ១២ម៉ែត្រ និងបន្តបន្ទាប់ រហូតដល់ទៅ ២០ម៉ែត្រមានរហូតដល់ទៅ៣ថ្នាក់ ។ បើគិតពីខែកក្កដា ដូចគ្នា នឹងឆ្នាំកន្លងទៅ ទឹក ទន្លេបានហក់ឡើងយឺត ដោយសារតែនៅផ្នែកខាងលើមានវ់ារីអគ្គីសនីរួមផ្សំផង។

ទោះបីជាបែបនេះក្តី ក្រុមជាងនិងអ្នកបច្ចេកទេសរបស់ក្រសួងធនធានទឹកបានប្តេជ្ញាខិតខំធ្វើយ៉ាងណាប្រឹងប្រែងការងារនេះ ឲ្យរួចរាល់មុនទឹកឡើងមកប្រៀបច្រាំងនាពេលដ៏ខ្លីខាងមុខ ។ លោកថា ការធ្វើនេះ មានការយកចិត្ត ទុកដាក់ណាស់ ដោយបានធ្វើអាងចំរោះទឹកក្នុងដីដើម្បីឲ្យទឹកហូរចាក់ចូលទៅក្នុងទន្លេ តាមបំពង់ទុយ យោរ ធំមួយ ដែលប្រើថវិកាសរុបប្រមាណ១,៦លានដុល្លារ ។

លោក ចាន់ ផល្លី អភិបាលក្រុងកំពង់ចាម បានប្រាប់ឲ្យដឹងដែរថា បន្ទាប់ពីបានអញ្ចើញពិនិត្យមើលការ សាងសង់ច្រាំងទន្លេមេគង្គរួចមក ក៏បន្តមកពិនិត្យមើលសួនច្បារថ្មីមាត់ទន្លេ ចាប់ពីត្រង់ចំនុចក្រោម ស្ពានគីហ្ស៊ុណា ដល់កំពង់សាឡាងចាស់ ដែលរហូតមកដល់ពេលនេះ សាងសង់បានប្រមាណជិត៧០ ភាគរយហើយ សួនច្បារថ្មីនេះ មានកន្លែងហាត់ប្រាណ ស្រូបយកខ្យល់អាកាសបរិសុទ្ធ សម្រាប់បង ប្អូន ប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ៕

ភ្នំពេញ ៖ ក្នុងឱកាសជួបសំណេះសំណាល ជាមួយសិស្សនិស្សិត និងពលរដ្ឋខ្មែរដែលកំពុងសិក្សានិង រស់នៅទីក្រុងហ្សឺណែវ ប្រទេសស្វីស កាលពីថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ថា សម្តេចមិនបារម្ភការបាត់បង់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ (EBA) ពី សហភាពអឺរ៉ុបនោះទេ គឺបារម្ភពីភាពស្ពឹកស្រពន់ មន្រ្តីរាជការខ្មែរទៅវិញទេ។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាមិនមែន បាត់បង់ទីផ្សារនៅ អឺរ៉ុប នោះទេ គ្រាន់តែបាត់បង់ប្រព័ន្ធអនុគ្រោះពន្ធ ករណីបើ អឺរ៉ុបសម្រេចព្យួរ រឺដកប្រព័ន្ធពីកម្ពុជា។ ទំនិញរបស់កម្ពុជាពិសេសគឺអង្ករ នៅតែមានវត្តមាននៅទីផ្សារអឺរ៉ុបដដែល គ្រាន់តែក្រុមហ៊ុននាំ ចេញអង្ករចំណេញ តិចជាមុនប៉ុណ្ណោះ។

ប៉ុន្តែដើម្បីលើកកំពស់ផលចំណេញដល់អ្នកវិនិយោគ និងការនាំចេញ រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញវិធានការមុតស្រួច ដើម្បីកាត់បន្ថយថ្លៃដើម ឲ្យបាន កំរិត ខ្ពស់។ បើតាមសម្តេចតេជោ មុននឹងក្រោយប្រព័ន្ធ អនុគ្រោះពន្ធនេះ នឹងត្រូវដកពេល ដែល សេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាបានរឹងមាំ និងគ្រាដែលកម្ពុជាឆ្លងផុតពីប្រទេសមានការអភិវឌ្ឍតិចតូច និងមាន ចំណូលទាប។ ជាមួយគ្នា កម្ពុជា នឹងបន្តជម្រុញបញ្ចុះតម្លៃអគ្គិសនី ដើម្បីលើកទឹកចិត្ត និងទាក់ទាញសម្រាប់ វិនិយោគនៅកម្ពុជា។

បើតាមសម្តេចតេជោ មកដល់ពេលនេះការកាត់ផ្តាច់ចរន្តអគ្គិសនី លែងមាន ទៀតហើយ ដោយសារវារីអគ្គិសនីរបស់កម្ពុជា បានបញ្ចេញស្ទើរគ្រប់គ្រាន់ គឺជិត១០០មេហ្គាវ៉ាត់ ក្នុងមួយថ្ងៃ។ សម្តេចតេជោ បានស្នើឲ្យអគ្គិសនីកម្ពុជា ពន្លឿនការតម្លើសម៉ាស៊ីនភ្លើង ដែលជួលពី ហ្វាំងឡង់ និងអាឡឺម៉ង់ឲ្យបានមុនខែវិច្ឆិកា ដើម្បីធានាមិនឲ្យមានខ្វះខាត អគ្គិសនីប្រើប្រាស់។

តាមផែនការរបស់អាជ្ញាធរអគ្គិសនីនឹងធ្វើឲ្យគ្រប់ភូមិដ្ឋានរបស់ប្រជាពលរដ្ឋ ទាំងអស់មានអគ្គិសនី ប្រើប្រាស់គ្រប់គ្នានៅត្រឹមឆ្នាំ២០២១។គិតមកដល់ពេលនេះ សម្រេចបានជាង៩០ភាគរយហើយ៕

ភ្នំពេញ ៖ មិនថាតែកម្ពុជាទេ ប្រទេសដទៃទៀត ក៏មានសំណង់ខ្លះ បានសាងសង់ដោយអត់ច្បាប់ ដែរ តែទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏កម្ពុជាបាន និងកំពុងទប់ស្កាត់នូវសំណង់អត់ច្បាប់ ទាំងឡាយ ឱ្យបានជា អតិបរិមា ដើម្បីឱ្យបា្រកដថា រាល់សំណង់ដែលបានសាងសង់រួច នឹងធានាបាននូវ គុណ ភាព។

នេះជាការគូសបញ្ជាក់របស់លោក ប៊ិន សម្បត្តិថារ័ត្ន អនុរដ្ឋលេខាធិការក្រសួង រៀបចំ ដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ថ្លែងក្នុងសន្និសីទសារព័ត៍មាន ស្តីពីគោលការណ៍គ្រប់គ្រង បច្ចេកទេសសំណង់នៅកម្ពុជា ដែលរៀបចំឡើងដោយអង្គភាព អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល នៅទីស្តី ការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី ព្រឹកថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា ដោយអង្គភាព អ្នកនាំពាក្យបានគូសបញ្ជាក់ថា សន្និសីទ នេះ ធ្វើឡើងដើម្បីឆ្លើយតបនឹងកង្វល់របស់ប្រជាពលរដ្ឋ ដែលកំពុងផ្តោតការយកចិត្តទុកដាក់ លើ បញ្ហាសុវត្ថិភាពសំណង់ជាមួយនឹងចំណាត់ ការរបស់រាជរដ្ឋាភិបាលក្នុងការគ្រប់គ្រង និងកិច្ចថែរក្សា សុវត្ថិភាពក្នុងវិស័យសំណង់ជូនប្រជាពលរដ្ឋ ព្រមទាំងវិធានការជម្រុញឱ្យអ្នកសាងសង់ សំណង់ គោរពបទដ្ឋាន បរិស្ថាន ជាដើម ដោយសន្និសីទសារ ព័ត៌មានស្តីពីគោលការណ៍ គ្រប់គ្រងបច្ចេក ទេសសំណង់ នៅកម្ពុជានេះធ្វើឡើង នៅក្រោយពីមានហេតុ ការណ៍រលំបាក់អគារកម្ពស់ ៧ជាន់ នៅខេត្តព្រះសីហនុ ដែលបានបង្ករឱ្យមានអ្នកស្លាប់ និងរបួសជាង ៥០នាក់ កាលពី ខែមិថុនា កន្លង ទៅថ្មីៗនេះ។

លោក ប៊ិន សម្បត្តិថារ័ត្ន បានលើកឡើងថា សម្រាប់កម្ពុជាបច្ចុប្បន្នការសាងសង់អគារខ្ពស់ៗនិង បុរីកំពុងរីកដុះដាលដូចផ្សិត ដែលសំណង់ទាំងនេះគឺជាបាតុភូតថ្មីសម្រាប់កម្ពុជា ហើយថាក្រសួង រៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ បានចាត់វិធានការតឹងរឹងចំពោះការសាងសង់ជារៀងរហូត មក មិនមែនតែនៅពេលនេះទេ ដោយក្រសួងបានកសាងនូវបទដ្ឋានគតិយុត្ត និងច្បាប់ជាច្រើន ដើម្បី បំរើដល់ការអនុវត្តនៃការគ្រប់គ្រងផ្នែកសំណង់ ក្នុងនោះវិធានការដែលចាំបាច់ គឺការពង្រឹង ការគ្រប់គ្រង តាមដាន និងត្រួតពិនិត្យទៅលើការសាងសង់ តាមរយៈការចេញលិខិតអនុញ្ញាត សាងសង់ លិខិតអនុញ្ញាតបើកការដ្ឋាន លិខិតបិទការដ្ឋានជាដើម ដោយគ្រប់ការងារសាងសង់ទាំង អស់ដាច់ខាតគឺត្រូវតែ មានលិខិតអនុញ្ញាតសាងសង់ ទើបអាចសាងសង់បាន។

ដូច្នេះទាំងម្ចាស់សំណង់ ទាំងអ្នកប្រកបអាជីវកម្មសាងសង់ អ្នកប្រកបអាជីវកម្មគូរប្លង់ ត្រូវតែធានា ច្បាស់ ក្នុងចិត្តថា គម្រោងសាងសង់របស់ខ្លួន ទទួលបានលិខិតអនុញ្ញាតពីក្រសួងរៀបចំដែនដី នគរូបនីយកម្ម និងសំណង់ ឬក៏ពីអាជ្ញាធររាជធានី ខេត្ត ទើបអាចដំណើរការសាងសង់បាន ហើយ ក្នុងដំណាក់កាលនៃការសាងសង់មន្ត្រីជំនាញត្រូវតែចុះទៅពិនិត្យមើលការងារនៅការដ្ឋានសាងសង់ ទាំងការការងារនៅក្រោមដី ទាំងការងារនៅលើដី និង ទាំងការងារនៅតាមជាន់នីមួយៗ នៃអគារ ដោយគ្រឿងសំណង់ និងការងារចាក់បេតុងគ្រប់សន្លឹកទាំងអស់ ត្រូវតែមានអ្នកត្រួតពិនិត្យ។

ពាក់ព័ន្ធទៅនឹងការរលំបាក់អគារកម្ពស់៧ជាន់នៅខេត្តព្រះសីហនុ អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាល ឯក ឧត្តម ផៃ ស៊ីផាន មានប្រសាសន៍ថា យើងបានបង្កើតឱ្យ មានគណៈកម្មការមួយ ដើម្បីធ្វើការស៊ើប អង្កេតដើម្បីរកឱ្យឃើញពីមូលហេតុ និងអ្នកពាក់ព័ន្ធឱ្យមកទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខច្បាប់ ដោយរាជ រដ្ឋាភិបាលមិនបានការពារចំពោះអ្នកប្រព្រឹត្តិខុសនោះទេ៕

ភ្នំពេញ ៖ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នៅថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា បានជួបពិភាក្សាការងារជាមួយ លោក ជំទាវ មីឆែល បាឆេឡេត (Michelle Machelet) ឧត្តមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុក សិទ្ធិ មនុស្ស។សម្តេចតេជោ បានបញ្ជាក់ប្រាប់ឧត្តមស្នងការទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សថា រាជរដ្ឋាភិ បាល ទទួលយកអនុសាសសន៍១៧៣ រីឯ២៥ទៀត រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគ្រាន់តែធ្វើការកត់សម្គាល់ តែ ប៉ុណ្ណោះ។

សម្តេចតេជោ នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ថា ប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើការងារ ចប់សព្វគ្រប់ ហើយជាមួយឧត្តមស្នងការទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្សរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយក្នុងចំណោម ប្រទេសចំនួន៧៣ ដែលបានផ្តល់អនុសាសន៍ចំនួន១៩៨ ដល់ប្រទេសកម្ពុជា រាជរដ្ឋាភិបាលទទួល យក១៧៣ រីឯ២៥ទៀត រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាគ្រាន់តែធ្វើការកត់សម្គាល់តែប៉ុណ្ណោះ។

សម្តេចតេជោ បញ្ជាក់ថា កន្លងមកនេះមានការលាបពណ៌ដល់ប្រទេសកម្ពុជាដោយរូបភាពផ្សេងៗ ប៉ុន្តែអ្វីដែលកម្ពុជានៅតែធ្វើលើការងារអភិវឌ្ឍន៍ ការប្រកាន់ខ្ជាប់លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ ការការពារនិង លើកតម្កើងសិទ្ធិមនុស្ស។លោកជំទាវឧត្តមស្នងការសិទ្ធិមនុស្សអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលស្គាល់ និងដឹងថាអ្វីដែលសម្ដេចតេជោ បានធ្វើ និងដឹកនាំប្រទេសកម្ពុជា បានរីកចម្រើនយ៉ាងខ្លាំង ជា ពិសេសសិទ្ធិផ្នែកសេដ្ឋកិច្ច សង្គម របស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

លោកជំទាវបញ្ជាក់ឲ្យដឹងថា របាយការណ៍ នៅក្នុងការត្រួតពិនិត្យប្រចាំឆ្នាំនេះ នឹងចេញនៅថ្ងៃសុក្រនេះ ហើយលោកជំទាវបានលឺថា ប្រទេស កម្ពុជាបានទទួលយកនៃអនុសាសន៍ជាច្រើន ដែលបានលើកឡើងកន្លងទៅនេះ។ លោកជំទាវ បាន គូសបញ្ជាក់ថា ឧត្តមស្នងការទទួលបន្ទុកសិទ្ធិមនុស្ស ត្រៀមផ្តល់កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ បច្ចេកទេស ដល់រាជរដ្ឋាភិបាល បើសិនមានតម្រូវការ។

លោកជំទាវមានប្រសាសន៍ថា ការិយាល័យឧត្តមស្នង ការ សិទ្ធិមនុស្សនឹងផ្តល់នូវអ្វីដែលកម្ពុជាត្រូវការ។ ការិយាល័យរបស់លោកជំទាវ ត្រៀមក្នុងការ ជួយដល់ប្រទេសកម្ពុជាជានិច្ច ជាពិសេសក្នុងការធ្វើរៀបចំ និងការពិនិត្យមើលឡើងវិញ នៅពាក់ កណ្ដាលអាណត្តិ នៃរបាយការណ៍នេះ។

សម្ដេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ដ្រី បានមានប្រសាសន៍ថា ឆ្នាំកន្លងទៅនេះយើងបាន ចុះកិច្ចព្រមព្រាងជា មួយគ្នាបន្ដអាណត្តិ នៃការិយាល័យសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសកម្ពុជា រយៈពេល២ឆ្នាំ។ សម្ដេចបានគូសបញ្ជាក់ថា ដើម្បីចៀសវាងការបារម្ភ យើងចុះហត្ថលេខាទៅលើកិច្ចព្រមព្រាងនេះ រៀងរាល់ពីរឆ្នាំម្ដង ដើម្បីកុំឲ្យមានកង្វល់។សម្ដេចក៏បានគូសបញ្ជាក់ផងដែរថា នៅពេលណាគេ និយាយអំពីសិទ្ធិមនុស្សនៅប្រទេសកម្ពុជាកាន់តែច្រើនសម្ដេចតែងតែស្វាគមន៍អំពីតម្រូវការសិទ្ធិ មនុស្ស ជាមួយយើងតែម្ដង។ កន្លងមកនេះ សម្តេចបានធ្វើការងារជាច្រើន ដើម្បីជំរុញការអភិវឌ្ឍន៍ និងការពារលើបញ្ហាសិទ្ធិមនុស្សនៅកម្ពុជា។

ថ្មីៗនេះ សម្តេចបានធ្វើសកម្មភាព ដើម្បីជួយដល់ស្ត្រី ដែលមានក្តីក្តាំ ដោយបានបង្កើតក្រុមមេធាវី ត្រៀមជួយការពារក្តីជូនពួកគេដោយឥតគិតថ្លៃ។ សម្តេចតេជោបានបញ្ជាក់ថា សម្តេចបានបង្កើនថវិកាជាតិសម្រាប់ក្រសួងកិច្ចការនារីក៏ដូចជាក្រសួង យុត្តិធម៌សម្រាប់ធ្វើការងារជួយដល់សំណុំរឿងរបស់ស្ត្រី ដែលខ្វះមេធាវី៕

ភ្នំពេញ ៖ សារមន្ទីរជាតិ បានចុះហត្ថលេខាទទួលយកវត្ថុបុរាណតូចៗ ចំនួន៨៥មុខ ដែលជាសប្បុរស ជន ជនជាតិជប៉ុនបានប្រគល់ជូន កាលពីព្រឹកថ្ងៃទី៥ខែកក្កដា។ពិធីចុះហត្ថលេខាបានធ្វើ ឡើងរវាង លោកគង់វរ:ប្រធានសារមន្ទីរជាតិនិងលោកស្រីហ្វូមីកូតាកូវ៉ា(FoumikoTakowa) សប្បុរសជន ជប៉ុន បានស្មគ្រ័ចិត្តយកវត្ថុបុរាណដែលក្រុមគ្រួសារគាត់ខិតខំប្រមូលទិញបានជាច្រើនឆ្នាំមកហើយ។

លោកស្រីហ្វូមីកូតាកូវ៉ា (FoumikoTakowa) សប្បុរសជនជប៉ុន បានបង្ហាញអារម្មណ៍ត្រេកអរ ដែលបានឃើញវត្ថុបុរាណរបស់គាត់វិលមកកាន់កម្ពុជាវិញ តាមក្តីបំណងរបស់គាត់។ គាត់សង្ឃឹមថានេះជាកាយវិការផ្សព្វផ្សាយមួយទៅដល់ប្រជាជនកម្ពុជាបានដឹងនិងរួមគ្នាប្រមូលនិងការពារវត្ថុបុរាណកុំឲ្យបាត់បង់។ អំណោយវត្ថុបុរាណដែលត្រូវបានលោកស្រីបណ្ឌិត ហ្វូមីកូ តាកាកុវ៉ា ដែលជាជនជាតិជប៉ុន សម្រេចប្រគល់ជូនកម្ពុជាវិញ ដើម្បីឧទ្ទិសដល់វិញ្ញាណក្ខន្ធស្វាមីរបស់លោកស្រី។

លោក ប្រាក់ សុវណ្ណរ៉ា រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងវប្បធ៌មនិងវិចិត្រសិល្ប: បានបញ្ជាក់ថា ការទទួលយក អំណោយ ជាវត្ថុបុរាណពីសប្បុរសជន ពីជនជាតិជប៉ុននេះក្នុងគោលបំណងបានផ្សព្វផ្សាយទៅដល់ ប្រជាជនកម្ពុជា ទាំងអស់ថា វត្ថុបុរាណខ្មែរដែលបាត់បង់បានវិលត្រឡប់ មកដល់មាតុភូមិវិញហើយ ។ ក្រសួងវប្បធម៌ក្នុងនាមរាជរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនកម្ពុជា បានសម្ដែងការកោតសសើរ និងថ្លែង អំណរគុណយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះលោកស្រីបណ្ឌិត ហ្វូមីកូ តាកាកុវ៉ា មានចិត្តសប្បុរសប្រគល់វត្ថុ បុរាណទាំងនេះ ជូនមករាជរដ្ឋាភិបាល និងប្រជាជនកម្ពុជា និងថ្លែងអំណរគុណចំពោះលោក ម៉ាសាម៉ូតូ ហ្វូស៊ីណូ និងភរិយា ដែលបាសម្របសម្រួល និងដឹកនាំវត្ថុបុរាណនេះមកប្រទេស កម្ពុជា។

ក្រសួងវប្បធម៌ ក៏បានលើកទឹកចិត្តដល់បុគ្គលឯកជន សារមន្ទីរ, ក្រុមហ៊ុន ក៏ដូចជាស្ថាប័ននានា លើសាកលលោក ដែលកំពុងតាំងបង្ហាញ និងរក្សាទុកវត្ថុបុរាណរបស់កម្ពុជា សូមសហការជា មួយ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ ក៏ដូចជាតាមរយៈស្ថានទូតកម្ពុជា នៅតាមប្រទេសនីមួយៗ ក្នុងការស្ម័គ្រចិត្តប្រគល់វត្ថុបុរាណទាំងនោះមកកម្ពុជាវិញ៕

វត្ថុបុរាណទាំង៨៥មុខ មានបដិមាព្រហ្មញ្ញសាសនា, ព្រះពុទ្ធសាសនា, គ្រឿងលំអ, ត្រាមានលំអរូប សត្វ ធ្វើពីសំរិទ្ធ, បំណែកតុបតែង, ខ្សែកធ្វើពីមាស, កុលាលភាជន៍ និងអកកំបោរធ្វើពីស្ពាន់ ដែល មានអាយុកាល ក្នុងសម័យបុរេប្រវត្តិសាស្រ្ដសម័យមុនអង្គរ, សម័យអង្គរ និងសម័យក្រោយអង្គរ ។

ក្នុងនាមក្រសួងវប្បធម៌និងវិចិត្រសិល្ប:មានក្តីរីករាយណាស់ដែលមានសប្បុរសជនបានផ្តល់វត្ថុបុរាណមកឲ្យសារមន្ទីរជាតិវិញ។នេះបង្ហាញពីក្រមសីលធម៌មួយល្អប្រពៃរបស់ជាជនជាតិជប៉ុន។យើងចង់ឲ្យយុវជនខ្មែរយល់ពីតម្លៃវត្ថុបុរាណរួមគ្នាជួយការពារកុំឲ្យបាត់បង់តទៅទៀត៕
សំ វណ្ណា

ខេត្តព្រះសីហនុ ៖ ប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងខេត្តព្រះសីហនុ កំពុងមានការព្រួយបារម្ភ ចំពោះសំណង់រីក ដុះដាលដូចផ្សិត ទាំងសំណង់របស់ខ្មែរ និងសំណង់វិនិយោគរបស់ជនជាតិចិន នៅក្នុងក្រុងព្រះ សីហនុ ដោយសារតែមន្ត្រីជំនាញ មិនបានគិតគូរដិតដល់ពីលក្ខណៈបច្ចេកទេស ។

បច្ចុប្បន្ននៅក្រុង.ខេត្តព្រះសីហនុ មានក្រុមហ៊ុនខ្សាច់ជាច្រើនដែលកំពុងកាក់កបលើមុខរបរ លក់ ខ្សាច់ដោយសារវិស័យសំណង់ហក់ឡើងយ៉ាងគំហ៊ុកធ្វើឲ្យពួកគេជាម្ចាស់អាជីវកម្មទាំងនោះនាំគ្នាលេងល្បែងថ្ពិនភ្នែក យកខ្សាច់សមុទ្រ ឬខ្សាច់បូបពីព្រែក ដែលតភ្ជាប់ទៅសមុទ្រ ឬខ្សាច់ក្នុងស្ទឹង លាយដី យកមកលាយគ្នាជាមួយខ្សាច់ក្នុងស្រុក ដោយព្ឬើខ្សាច់មកពីកំពង់ស្ពឺ តិចតួច បណ្តាលឱ្យ គុណភាពបេតុងមិនមានលក្ខណត្រឹមត្រូវតាមស្តង់ដាបច្ចេកទេស និងមិនរឹងមាំ។

ប្រជាពលរដ្ឋដែលធ្វើដំណើរតាមតិរៈវិថីសម្តេចហ៊ុនសែន បានសង្កេតឃើញ ក្រុមហ៊ុន ឡេង ជិន ដែលមានទីតាំងនៅជិតមណ្ឌល0៣ ( ទំនប់រកចាស់)សង្កាត់លេខ0១ ក្រុងព្រះសីហនុ ជាក្រុមហ៊ុនផ្គត់ផ្គងខ្សាច់ដ៍ធំមួយ បាននាំខ្សាច់តាមសាឡង់មកពីស្រែអំបិល និងកោះកុង និង ខ្សាច់ មកពីខេត្តកំពង់ស្ពឺ តិចតួច យកមកលាយចូលគ្នាធ្វើបាត់បង់គុណភាពសំណង់ អាចបង្ករហានិភ័យ ដល់ម្ចាស់សំណង់ដួលរលំបាក់រងគ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតទៅថ្ងៃមុខ។

ប្រភពដដែល បានបន្តឲ្យដឹងបន្ថែមថា បច្ចុប្បន្ននៅក្នុងសង្កាត់លេខ0៣ មានទីតាំងក្រុមហ៊ុន ខ្សា ច់ចំនួន៣កន្លែង កំពុងធ្វើសកម្មភាពដឹកខ្សាច់សមុទ្រ តាមសាឡង់ មកយកមកលាយ និងខ្សាច់ មក ពីកំពង់ស្ពឺ មានចំនួន០៣ទីតាំង ទី១/ក្នុងកំពង់ផែស្វយ័តក្រុងព្រះសីហនុ ទី២/ ខាងមុខផ្លូវចូលផែ ច្រកទី១ និងទី៣ /ជិតស្នាក់ការមណ្ឌល៣ សង្កាត់លេខ១ ក្រុងព្រះសីហនុ ។ ក្រុម ហ៊ុនខ្សាច់ទាំង ៣ខាងលើនេះ មិនដែលមានមន្ត្រីជំនាញចុះមកពិនិត្យអំពីគុណភាពខ្សាច់ម្តងណាឡើយ គឺធ្វើតាម តម្រូវការទីផ្សាររោងចក្រក្រឡុកសីម៉ងតែបណ្ណោះ ពួកគាត់មិនបានគិតគូរពីគុណភាពបេតុង របស់ ពួកគាត់ទេ ព្រោះតម្រូវការបេតុងមានការកើនឡើងពីមួយថ្ងៃទៅមួយថ្ងៃ ប្រសិនបើដឹកខ្សាច់ មាន គុណភាព យកមកផ្គត់ផ្គង់ តាមតម្រូវការឲ្យរោងចក្រក្រឡុកសីម៉ង់មិនទាន់ទេ គឺត្រូវបូមយកខ្សាច់ សមុទ្រ ឬព្រែកជាប់ដៃសមុទ្រ មកលាយទើបអាចយកមកផ្គត់ផ្គង់ អោយរោងចក្រ និងអតិថិជន បានទាន់ពេលវេលា ដោយមិនខ្វល់ពីគុណភាព ដែលជាការប្រឈមទៅ នឹងការរលំបាក់អាគារ និង គ្រោះថ្នាក់ដល់អាយុជីវិតមនុស្ស។

ដោយឡែក សម្តេចក្រឡាហោម ស ខេង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងមហាផ្ទៃ មានប្រសាសន៍លើកឡើងឮ កាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៩ ក្នុងឱកាសតែងតាំងផ្លាស់ប្តូរអភិ បាល ខេត្តព្រះសីហនុ ថា សំណង់មានគុណភាពបានល្អ ក៍ត្រូវកាតខ្សច់មានគុណភាពល្អដែរ តែបើ យកខ្សាច់សមុទ្រ ខ្សាច់ពីព្រែក តភ្ជាប់សមុទ្រទឹកសាប និងទឹកប្រៃ និងខ្សាច់លាយដី យកមកធ្វើ សំណង់ មិនអាចធានាគុណភាពសំណង់បានទេ ។ ដូច្នេះរាល់ការដ្ឋានសំណង់ត្រូវធានាខ្សាច់ មាន គុណភាពក្នុងការប្រើប្រាស់បានយូរ ។

គួររំលឹកឲ្យដឹងផងដែរថានៅរសៀលថ្ងៃទី0២ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ លោក គួច ចំរើន អភិបាលខេត្ត ព្រះសីហនុ បានដឹក នាំមន្ត្រីបច្ចេកទេស ចុះត្រួតពិនិត្យការដ្ឋានសំណង់ ធ្វើពីគ្រោងឆ្អឹងដែក ចំនួន ៣កន្លែង នៅភូមិ២ សង្កាត់លេខ៤ ក្រុង ខេត្តព្រះសីហនុ លោកអភិបាលខេត្ត បានឲ្យម្ចាស់ការដ្ឋាន សំណង់ទាំង0៣ទីតាំងផ្អាកសកម្មភាពសាងសង់ រង់ចាំក្រុមបច្ចេកទេសត្រួតពិនិត្យពីលក្ខណៈបច្ចេ កទេស សំណង់ ទើបអាចបន្តការសាងសង់បាន។
ជុំវិញការលើកឡើងរបស់ប្រជាពលរដ្ឋខាងលើនេះ អ្នកយកព័ត៌មាន មិនអាចស្វែងរកការ ពន្យល់ ពីមន្ត្រីជំនាញបាននៅឡើយទេ៕

ភ្នំពេញ ៖ លោក អង្គ វង្សវឌ្ឍានា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ បានបញ្ជាក់ថា ស្ត្រីដែលកំពុងជាប់ពន្ធនាគារ ហើយមានទោស១៦៥ឆ្នាំនោះ ជាមួយបទល្មើសពី៨ទៅ៩កន្លែង ឬសម្លាប់មនុស្ស៨ ឬ៩នាក់ ដោយស្ត្រីរូបនេះជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងប្តីជាចោរប្លន់ជាក្រុមដ៏សាហាវនៅភ្នំពេញ។

ថ្លែងនៅក្នុងសម័យប្រជុំពេញអង្គរដ្ឋសភានាព្រឹកថ្ងៃទី៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ លោក អង្គ វង្សវឌ្ឍានា រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ បានឲ្យដឹងថា ករណីស្ត្រីជាប់ទោសរហូតដល់ ១៦៥ឆ្នាំ ហើយកំពុងជាប់ពន្ធនាគារនៅម២ ថា ការជាប់ទោសរហូតដល់ជាង ១០០ឆ្នាំនេះ ដោយសារតែអ្នកទោសនោះ បានប្រព្រឹត្តិបទល្មើសពី៨ទៅ៩កន្លែង ឬសម្លាប់មនុស្ស៨ឬ៩នាក់។ ស្ត្រីរូបនេះ ជាប់ពាក់ព័ន្ធនឹងប្តីជាចោរប្លន់ជាក្រុមដ៏សាហាវ ដែលជាមុខសញ្ញាប្លន់យ៉ាងសាហាវជាក្រុម ហើយប្តីត្រូវបានគេបាញ់ស្លាប់ ចំណែកបក្ខពួកផ្សេងទៀត រួមទាំងនាងត្រូវចាប់បានយក មកអនុវត្តទោសរហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន។ លោកថា ប៉ុន្តែទោះបីជាយ៉ាងណានឹង ត្រូវអនុវត្តទោសណាដែល មានចំនួនច្រើនឆ្នាំដែលច្បាប់កំណត់ ចំពោះអំពើនៃបទល្មើសដែលបានប្រព្រឹត្តិប៉ុណ្ណោះ។

អ្នកទោសនេះមិនមែន ប្រព្រឹត្តបទល្មើសរយៈពេលឆាប់ទេ គឺអាចធ្វើសកម្មភាពច្រើនឆ្នាំ ហើយគេបូកបញ្ចូលគ្នា។ គេមិនអនុវត្តទោស១៦៥ឆ្នាំនោះទេ គឺចៅក្រមអនុវត្តទោស ណាដែលខ្ពស់ជាងគេ។ ស្រ្តីនោះអាចប្តឹងទៅសាលាឧទ្ធរណ៍ ឬសាលាកំពូលបន្តបាន នៅពេលប្រកាសជាស្ថាពរ អាចសម្រេចទោសពី២០ឆ្នាំ ឬ៣០ឆ្នាំនោះ គឺជាការសម្រេចរបស់ ចៅក្រមនៃសាលឧទ្ធរណ៍ ឬសាលាកំពូល ។

នៅពេលចាប់ខ្លួននាងមានគភ៌ ៣ខែមកហើយ ដូច្នេះពេលនេះនាងបាន ជាប់ពន្ធនាគារ៣ឆ្នាំហើយ។ តាមច្បាប់កូនដែលមានអាយុក្រោម៣ ឆ្នាំ កូនអាចនៅជាមួយម្តាយបាន លើកលែងតែម្តាយមិនឲ្យនៅជាមួយ ហើយបើកូនមានអាយុលើសពី៣ឆ្នាំ ច្បាប់មិនអនុញ្ញាតឲ្យកូននៅជាមួយនោះទេ” ។ រដ្ឋមន្ត្រីក៏បានឲ្យដឹងថា លោកក៏កំពុងតាមដានលើសំណុំរឿង ប៉ុន្តែអ្វីៗគឺជាការងាររបស់តុលាការ ព្រោះ តុលាការបានធ្វើទៅតាមច្បាប់ត្រឹមត្រូវ។

គួរបញ្ជាក់ថា សាលាដំបូងរាជធានីភ្នំពេញ បានចេញសាលក្រមចំនួន៤ផ្តន្ទាទោសផ្សេងគ្នា បើបូករួមទាំងទោសក្នុងសំណុំរឿង នីមួយៗកើនឡើងដល់១៦៥ឆ្នាំ ក៏ប៉ុន្តែសាលក្រមនេះមិនទាន់ចប់នោះទេ គឺបានប្តឹងដល់សាលាឧទ្ធរណ៍ ។ អ្នកទោសស្ត្រីខាងលើនេះ មានសំណុំរឿងរហូតដល់ ៩បូកបញ្ចូលគ្នា ទើបគាត់មានទោសរហូងដល់១៦៥ឆ្នាំ។

កាលពីថ្ងៃទី២ កក្កដាកន្លងទៅ លោក កែវ រ៉េមី បានបញ្ជាក់នៅលើហ្វេសប៊ុកថា នាយិការអង្គការអភិវឌ្ឍកុមារកម្ពុជា លោកស្រី ឈូក សីហា យកទៅចិញ្ចឹមបី បាច់ថែរក្សា។ នៅថ្ងៃនេះ លោក កែវ រ៉េមី បានអរគុណ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងយុត្តិធម៌ និង ឯ.ឧ ជីវ កេង អនុប្រធានតុលាកំពូលដែលបានយកចិត្តទុកដាក់លើករណី ពេជ្រ សូណែតដើម្បីបង្កើនល្បឿនទាក់ទងបណ្តឹងឧទ្ធរណ៍។ កាលណាចូលជាស្ថាពរហើយ, តុលាការនឹងប្រើវិធានស្រូបទោស ដោយយកទោសធ្ងន់ជាងគេតែមួយយកមកអនុវត្តន៍ បើទោះជាគាត់ជាប់ទោសច្រើនរាប់សិបឆ្នាំច្រើនករណីយ៍យ៉ាងណាក៏ដោយ។ លោកថា «ខ្ញុំនឹងស្នើមេធាវីសម្តេចតេជោជួយទទួលរឿងក្តីនេះ»៕

ឡាវ ៖ ផ្លូវពីរគន្លងប្រវែងសរុបជាង ១២២គីឡូម៉ែត្រ ដែលតភ្ជាប់ប្រទេសឡាវ និងថៃ ត្រូវបានបើកគម្រោងសាងសង់ហើយដោយត្រូវចំណាយពេលសាងសង់ ៣៦ខែ ហើយនឹងបើកឱ្យដំណើរការជាសាធារណៈនៅក្នុងអំឡុងឆ្នាំ២០២២ ខាងមុខ។ គម្រោងនេះ នឹងចំណាយជាង ១,៨ពាន់លានបាត (ជាង ៥៨លានដុល្លារអាមេរិក) គាំទ្រដោយកម្ចីរបស់ទីភ្នាក់ងារ NEDA ប្រទេសថៃ។ នេះបើតាមការចុះផ្សាយរបស់ Vientianetimes នៅថ្ងៃទី៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩។

គួរជម្រាបថា កាលពីចុងខែមិថុនាកន្លងទៅ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងសាធារណការ ឡាវ និងថៃ បានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងលើគម្រោងសាងសង់ផ្លូវជាតិលេខ១១ ដែលតភ្ជាប់ពីក្រុងវៀងចន្ទន៍ ឆ្លងកាត់ខេត្ត Xayaboury នៃប្រទេសឡាវ ទៅកាន់ភាគខាងជើងនៃប្រទេសថៃ។ ផ្លូវនេះ នឹងត្រូវសាងសង់ជា២គន្លង (១ទៅ១មក) ដោយក្នុង១គន្លងមានទំហំ ៣,៥ម៉ែត្រ និងមានស្ពានចំនួន១៩កន្លែង។ ផ្លូវនេះ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យយានយន្តអាចបើកបរក្នុងល្បឿន ៨០គីឡូម៉ែត្រក្នុង១ម៉ោង (តំបន់ភ្នំ ៤០គីឡូម៉ែត្រក្នុង១ម៉ោង)៕

ខេត្តកណ្តាល ៖ ឃុំចំនួន៤ របស់ស្រុកស្អាង ត្រូវបានកាត់ចូលក្រុងតាខ្មៅ ក្នុងនោះមានឃុំស្វាយរលំ ឃុំកោះអន្លង់ចិន ឃុំសិត្បូ ឃុំរការខ្ពស់ និងដីមួយផ្នែកនៃស្រុកកណ្តាលស្ទឹង ត្រូវបានធ្វើការប្រកាសកែសម្រួលព្រំប្រទល់រវាងរដ្ឋបាលក្រុងតាខ្មៅ ស្រុកស្អាង និងស្រុកកណ្តាលស្ទឹង នារសៀលថ្ងៃទី០៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១៩ ក្រោមអធិបតីភាពលោកបណ្ឌិត ម៉ៅ ភិរុណ អភិបាល នៃគណៈអភិបាលខេត្តកណ្តាល។

លោកបណ្ឌិត ម៉ៅ ភិរុណ អភិបាលខេត្តកណ្តាលមានប្រសាសន៍ថា ការកែសម្រួលព្រំប្រទល់រវាងរដ្ឋបាល នៅពេលនេះធ្វើឡើងតាមអនុក្រឹត្យ របស់រាជរដ្ឋាភិបាលលេខ០៩អនក្របក ចុះថ្ងៃទី០៨ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៩ ស្តីពីការកែសម្រួលព្រំប្រទល់រវាងរដ្ឋបាលក្រុងតាខ្មៅ ស្រុកស្អាង និងស្រុកកណ្តាលស្ទឹង នៃខេត្តកណ្តាល ។

លោកបន្តថា សង្កាត់ទាំង៤ដែលធ្វើការកាត់បញ្ចូល ក្នុងក្រុងតាខ្មៅនៅពេលនេះ នឹងមានការអភិរឌ្ឍន៍ ដូចសង្កាត់ទាំង៦របស់ក្រុងតាខ្មៅ ដោយឯកឧត្តមបានត្រៀមថវិកាមួយចំនួនក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍ ក្នុងនោះឯកឧត្តមបានផ្តោតទៅលើចំណុចសំខាន់ៗមួយចំនួនដូចជា ការអភិវឌ្ឍន៍ ទឹក ភ្លើង ផ្លូវ និងមនុស្ស។

ហើយសង្កាត់ថ្មី ៤នេះ ត្រូវផ្លាស់ប្ដូរផ្នត់គំនិតរបស់ខ្លួនក្នុងរបៀបធ្វើការពីឃុំមកសង្កាត់។ ចំពោះស្រុកស្អាង ត្រូវបំពេញកិច្ចការដែលនៅសល់អោយហើយអស់ ហើយប្រសិនបើឯកសារនោះមានរយៈពេលយូរ ត្រូវធ្វើការផ្លាស់ប្ដូរ និងផ្ទេរទៅឲ្យក្រុងតាខ្មៅដើម្បីធ្វើការអនុវត្តបន្ត ពិសេសការងារផ្ដល់សេវាជូនប្រជាពលរដ្ឋ កុំអោយមានការថ្នាំងថ្នាក់ពីប្រជាពលរដ្ឋ។

លោកក៍បានលើកឡើងពីបញ្ហាការយកសួនច្បារសាធារណៈ ទីកន្លែលំហែកាយហាត់ប្រាណ និងចិញ្ចើមផ្លូវធ្វើការប្រកបរបររកស៊ីផ្សេងៗ ដែលមានភាពអនាធិបតេយ្យ គ្មានសណ្តាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយ បាត់បង់សោភ័ណ្ឌភាពទីក្រុង និងមានការ រិះគន់ពីប្រជាពលរដ្ឋ។
ឯកឧត្តមបានស្នើឲ្យសង្កាត់ទាំងអស់ត្រូវធ្វើការរៀបចំ នៅតាមចិញ្ចើមផ្លូវក៏ដូចជាទីធ្លាសាធារណៈសួនច្បារ ធ្វើការលក់ដូរឱ្យមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ និងរបៀបរៀបរយ ដោយមិនត្រូវយកទីធ្លាសាធារណៈក៍ដូចជាសួនច្បារ និងសួនលំហែកាយហាត់ប្រាណធ្វើជាកន្លែងប្រកបរបររកស៊ីនោះឡើយ។

លោកក៍បានស្នើឲ្យអាជ្ញាធរក្រុងតាខ្មៅក៏ដូចជាមន្ទីរពាក់ព័ន្ធ ពិសេសគណៈកម្មការអភិវឌ្ឍន៍ក្រុងតាខ្មៅ ត្រូវធ្វើការសិក្សារកទីតាំង បង្កើតវិថីម្ហូបអាហារ ដើម្បីឱ្យប្រជាពលរដ្ឋប្រករបររកស៊ីនៅទីនោះ ដោយមានសណ្តាប់ធ្នាប់របៀបរៀបរយ ព្រោះទីក្រុងតាខ្មៅគឺជា សមាជិកនៃទីក្រុងទេសចរណ៍អាស៊ាន ហើយទីក្រុងតាខ្មៅត្រូវធ្វើខ្លួនដើម្បីប្រកួតប្រជែងនៅក្នុងទីក្រុងអាស៊ាន ដោយមិនមែនជាទីក្រុងមួយដែលមានភាពអាណាធិបតេយ្យ មិនមានសណ្ដាប់ធ្នាប់ របៀបរៀបរយនោះទេ ហើយទីក្រុងតាខ្មៅនេះដែរក៍មានការប្រកួតប្រជែងជាមួយទីក្រុងស្អាត រមណីយដ្ឋានស្អាត សេវាល្អផងដែរ៕