ភ្នំពេញ ៖ ស្ថានទូតចិនប្រចាំនៅកម្ពុជា បានប្រកាសនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០នេះឲ្យដឹងថា វ៉ាក់សាំងពិសេសមួយរបស់ចិន សម្រាប់ជំងឺ COVID-19 បានឈានដល់ដំណាក់កាលពិសោធន៍ព្យាបាលជំងឺលើកទី២ ហើយក៏ត្រូវបាន WHO ប្រកាសថា ជាវ៉ាក់សាំងសម្រាប់ជំងឺ COVID-19 តែមួយគត់លើពិភពលោក ដែលបានឈានដល់ដំណាក់កាលលើកទី២នេះ។

ស្ថានទូតចិន ប្រចាំកម្ពុជា បានប្រកាសតាមបណ្តាញសង្គម Facebook របស់ខ្លួនយ៉ាងដូច្នេះថា «នាថ្ងៃទី១២ ខែមេសា វ៉ាក់សាំង Adenovirus សម្រាប់ជំងឺវីរុស COVID-19 ដែលត្រូវបានស្រាវជ្រាវដោយក្រុមអ្នកជំនាញដែលដឹកនាំដោយលោកស្រី Chen Wei អ្នកជំនាញផ្នែកកិច្ចការស្រាវជ្រាវវេជ្ជសាស្រ្តយោធា នៃវិទ្យាស្ថាន វិទ្យាសាស្រ្តយោធា ប្រទេសចិន ត្រូវបានឈានដល់ដំណាក់កាលពិសោធន៍ព្យាបាលជំងឺលើកទី២។ ក្នុងបណ្ដាញប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរបស់អង្គការ សុខភាពពិភពលោកបានប្រកាសថា នេះជាវ៉ាក់សាំងសម្រាប់ជំងឺវីរុស COVID-19 តែមួយគត់លើពិភពលោក ដែលបានឈានដល់ដំណាក់កាលពិសោធន៍ ព្យាបាលជំងឺលើកទី២»៕

ភ្នំពេញ ៖​ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជាបានស្នើឱ្យអាស៊ាន ត្រូវតែរួមដៃគ្នា និងប្រែក្លាយការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ-១៩ ទៅជាសមរភូមិរួម។ ការស្នើនេះធ្វើឡើងក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានពិសេស ស្ដីពីកូវីដ-១៩ តាមប្រព័ន្ធវីដេអូនអនឡាញ នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០នេះ។

សម្តេចតេជោ ហ៊ុន​ សែន បានលើកឡើងថា ពេលកន្លងមក វិធានការនានាប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ១៩ សម្រាប់ប្រទេសទាំងអស់ ភាគច្រើន គឺផ្តោតទៅលើការអនុវត្តនៅផ្ទៃក្នុងប្រទេស។ ក្នុងបរិការណ៍សកលភាវូបនីយម្ម និងសមារណកម្មតំបន់, សម្តេច យល់ថា ការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺកូវីដ១៩នេះ គឺមិនអាចដោះស្រាយត្រឹមកម្រិតប្រទេសនីមួយៗបានឡើយ ព្រោះភាពជោគជ័យនៃការប្រយុទ្ធនឹងជំងឺនេះ ទាមទារឱ្យមានការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើគ្រប់វិស័យឱ្យកាន់តែស៊ីជម្រៅ និងទូលំទូលាយ។

ក្នុងស្មារតីនេះ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន​ សែន ក៏បានចូលរួមចែករំលែកនូវទស្សនៈមួយចំនួន៦ ដូចខាងក្រោម៖

ទី១៖ ដោយកូវីដ១៩ ជាជំងឺថ្មី និងមានចំណុចជាច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងជំងឺនេះ ដែលយើងមិនទាន់បានយល់ដឹង, អាស៊ានត្រូវការចាំបាច់នូវ (១)៖ ការលើកកម្ពស់ការចែករំលែកឱ្យបានទាន់ពេល វេលានូវឧត្តមានុវត្តន៍, ព័ត៌មាន, ទិន្នន័យ ព្រមទាំងបច្ចេកទេស, បទពិសោធ និងចំណេះដឹងពាក់ព័ន្ធនឹងវេជ្ជសាស្ត្រអំពីជំងឺនេះ ក្នុងការការពារ, ទប់ស្កាត់, វិនិច្ឆ័យ, ព្យាបាល និង តាមដាន; (២)៖ ការបន្តពង្រឹងយន្តការកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអាស៊ានដែលមានស្រាប់ ក៏ដូចជាកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយអង្គការអន្តរជាតិ និងដៃគូសន្ទនានានា ក្នុងវិស័យសុខភាពសាធារណៈ ដើម្បីដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម ដែលកើតចេញពីជំងឺកូវីដ១៩ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព និងភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និង (៣)៖ ការផ្តល់នូវការគាំទ្រឱ្យគ្នាទៅវិញទៅមករវាងសមាជិកអាស៊ាន ដូចជាការចែករំលែកនូវធនធាន, បច្ចេកទេស, និងសម្ភារបរិក្ខារវេជ្ជសាស្ត្រ ។ល។ ក្នុងស្មារតីនេះ កម្ពុជាសូមវាយតម្លៃខ្ពស់ចំពោះការឯកភាពគ្នាបង្កើត «មូលនិធិអាស៊ានសម្រាប់ឆ្លើយតបទៅនឹងជំងឺកូវី១៩» ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងតម្រូវការចាំបាច់នានា រួមមានក្នុងផ្នែកបរិក្ខារ និងផ្នែកសុខាភិបាល ជាដើម។

ទី២៖ អាស៊ានដែលជាសហគមន៍មានវាសនារួមគ្នា គប្បីត្រូវលើកកម្ពស់ការសម្របសម្រួល និង កិច្ចសន្ទនាឱ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ ចំពោះការដាក់ចេញនូវវិធានការផ្សេងៗ ដើម្បីបញ្ចៀសនូវផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ច-សង្គមនៅក្នុងតំបន់ ដូចជា ការចាត់វិធានការជាឯកតោភាគី ជាអាទិ៍ ការបិទច្រកឆ្លងកាត់ព្រំដែនដោយមិនបានជូនដំណឹងជាមុន ដែលអាចបង្កការប៉ះពាល់ដល់ច្រវាក់ផ្គត់ផ្គង់ផលិតកម្ម និងលំហូរពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសក្នុងតំបន់ និងសេដ្ឋកិច្ចតំបន់ទាំងមូល ជាពិសេសការធ្វើដំណើរ, ការប្រកបមុខរបរ, ជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋនៃប្រទេស​ជិតខាងផងគ្នា ក្នុងតំបន់អាស៊ានយើង។

ទី៣៖ ដោយការប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺកូវីដ១៩នេះ ត្រូវការថវិកា, សម្ភារបរិក្ខារ ក៏ដូចជាកម្លាំង មនុស្សច្រើន, អ្វីដែលកម្ពុជា អាចផ្តល់ជាបទពិសោធន៍ គឺការជំរុញ និងបំផុសនូវវប្បធ៌មចែករំលែក ដែលនៅក្នុងនេះ គឺមានការចែករំលែកពីស្ថាប័នរដ្ឋទៅប្រជាជន, ការចែករំលែកពីដៃគូអភិវឌ្ឍន៍ និងអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាលទៅប្រជាជន, ការចែករំលែកអ្នកមានធនធានទៅសង្គម និងអ្នកគ្មានធនធាន និងការចែករំលែករវាងប្រជាជននៅក្នុងមូលដ្ឋាន។ វប្បធ៌មនេះ គឺមិនត្រឹមតែបន្ថយនូវសម្ពាធមកលើថវិកាជាតិប៉ុណ្ណោះទេ តែក៏បង្កើតបានជាចលនារួបរួម, ស្មារតីជាប្រជាជាតិតែមួយ និងចលករក្នុងការប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺកូវីដ១៩ ផងដែរ។

ទី៤៖ យើងត្រូវជៀសវាងការរើសអើងពូជសាសន៍ និងការប្រកាន់ជំហរស្ដីបន្ទោស ដែលជា ល្បែងទម្លាក់កំហុសដ៏អាក្រក់មួយ នាំដល់ការបែកបាក់សាមគ្គីភាព, ខណៈដែលពិភពលោកទាំងមូល កំពុងខិតខំរួបរួមគ្នាប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងជំងឺរាតត្បាតនេះ។ ក្នុងស្មារតីមនុស្សធម៌ និង សាមគ្គីភាពអន្តរជាតិ, កម្ពុជាបានអនុញ្ញាតឱ្យនាវាទេសចរណ៍ Westerdam ដែលផ្ទុកអ្នកដំណើរចំនួនជាង ២២០០នាក់ ចូលចត នាព្រឹកថ្ងៃទី១៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០២០ ។ កម្ពុជា មិនត្រឹមតែបាន និងកំពុងជួយព្យាបាលពលរដ្ឋខ្មែរប៉ុណ្ណោះទេ, ប៉ុន្តែ ក៏បានព្យាបាលទាំងជនបរទេស រួមមាន ឥណ្ឌូណេស៊ី ២នាក់, ម៉ាឡេស៊ី ១៣នាក់, ចិន ១នាក់ អង់គ្លេស ៥នាក់, បារាំង ៤០នាក់, កាណាដា ១នាក់, ប៊ែលហ្សិក ១នាក់, និងអាមេរិកកាំង ២នាក់ ដោយមិនគិតថ្លៃនៅកម្ពុជា។

ទី៥៖ យើងត្រូវបន្តពង្រឹងស្មារតីជួយគ្នាទៅវិញទៅមកក្នុងអាស៊ាន ជាពិសេស ចំពោះប្រជាជនអាស៊ាន ដែលជាប់គាំងដំណើរ ឬ រងគ្រោះដោយជំងឺកូវីដ១៩។ ក្នុងន័យនេះ ខ្ញុំសូមថ្លែងអំណរគុណ ដល់បណ្ដាប្រទេសសមាជិកអាស៊ាន ដែលបានសហការជួយសម្របសម្រួលដល់ការធ្វើដំណើររបស់ប្រជាពលរដ្ឋកម្ពុជា ដែលជាប់គាំងដំណើរតាមផ្លូវ និងនៅតាមព្រលានយន្តហោះមួយចំនួនកន្លងមក។ កម្ពុជា ក៏បានខិតខំជួយសម្របសម្រួលយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់ដូចគ្នាដែរ។ កាលពីថ្ងៃទី២៥ ខែមីនា ឆ្នាំ២០២០ កម្ពុជា បានសម្របសម្រួលឱ្យម៉ាឡេស៊ី បញ្ជូនយន្តហោះពិសេសមួយគ្រឿង មកទទួលពលរដ្ឋម៉ាឡេស៊ី ដែលជាប់នៅកម្ពុជាចំនួន ១១១នាក់។

ទី៦៖ អាស៊ាន ត្រូវគិតគូរជាយុទ្ធសាស្ត្រ ក្នុងការស្តារ និងជំរុញការងើបឡើងវិញនូវកំណើនសេដ្ឋ កិច្ច បន្ទាប់ពីវិបត្តិកូវីដ១៩ ត្រូវបានបញ្ចប់ ។ កម្ពុជា យល់ថា អាស៊ានត្រូវពន្លឿនការអនុវត្តផែន​ការ និងយន្តការនានាដែលមានស្រាប់ ឱ្យបានលឿន ក៏ដូចជាជំរុញការធ្វើសមាហរណកម្មសេដ្ឋកិច្ចតំបន់, លុបបំបាត់របាំងមិនមែនពន្ធ និងបង្កើនកិច្ចសម្រួលពាណិជ្ជកម្ម។ បន្ថែមពីនេះ យើងក៏ត្រូវជំរុញការអនុវត្តគំនិតផ្តួចផ្តើមនានា សម្រាប់សមាហរណកម្មអាស៊ាន ដោយផ្តោតលើ (១)៖ ការលើកកម្ពស់សហគ្រាសមីក្រូ, តូច និង មធ្យម (MSMEs) និងការបង្កើតធុរកិច្ចថ្មីផ្អែកលើនវានុវត្តន៍បច្ចេកវិទ្យា (Start-ups); (២)៖ ការលើកកម្ពស់កិច្ចសហការរវាងវិស័យឯកជន និង សាធារណៈ ក្នុងក្របខ័ណ្ឌសេដ្ឋកិច្ចឌីជីថល និង (៣)-ការអភិវឌ្ឍធនធានមនុស្ស និង ជំនាញវិជ្ជាជីវៈឌីជីថល៕

ភ្នំពេញ ៖ រដ្ឋបាលក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម (MoC) កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី១៣ ខែមេសា បានចេញសេចក្ដីប្រកាសដោយអំពាវនាវឲ្យក្រុមហ៊ុនបញ្ជាទិញសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងក្រុមហ៊ុនបញ្ជាទិញទំនិញធ្វើដំណើរ ដែលមានប្រភពពីប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវរក្សាការប្ដេជ្ញាចិត្តតាមរយៈការទទួលយករាល់ផលិតផលដែលបានផលិតរួចហើយទៅតាមលក្ខខណ្ឌដែលមានក្នុងកិច្ចព្រមព្រៀង។

សេចក្ដីប្រកាសរបស់ MoC ដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោក ប៉ាន សូរស័កិ្ត រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានឲ្យដឹងថា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០១ មក ប្រទេសកម្ពុជាបានធ្វើជាដៃគូជាមួយអង្គការអន្តរជាតិខាងការងារ (ILO) លើគម្រោងរោងចក្រកាន់តែប្រសើរនៅប្រទេសកម្ពុជា ដែលតម្រូវឲ្យរោងចក្រកាត់ដេរនាំចេញទាំងអស់នៅប្រទេសកម្ពុជា ត្រូវស្ថិតក្រោមការត្រួតពិនិត្យដោយ ILO ដើម្បីធានាការគោរពតាមច្បាប់ជាតិ និងស្ដង់ដាការងារអន្តរជាតិ ហើយកម្ពុជា គឺជាប្រទេសដំបូងគេនៅលើពិភពលោកដែលតភ្ជាប់ទំនាក់ទំនងពាណិជ្ជកម្មជាមួយស្ដង់ដាការងារ។

ឯ.ឧ. ប៉ាន សូរស័កិ្ត រដ្ឋមន្ដ្រីក្រសួងពាណិជ្ជកម្ម បានបញ្ជាក់នៅក្នុងលិខិតនោះថា៖ « ខ្ញុំសូមអំពាវនាវដល់ដៃគូរបស់យើង ក្រុមហ៊ុនបញ្ជាទិញសម្លៀកបំពាក់ ស្បែកជើង និងទំនិញធ្វើដំណើរដែលមានប្រភពពីប្រទេសកម្ពុជាត្រូវរក្សាការប្ដេជ្ញាចិត្ត ចំពោះប្រទេស កម្ពុជា និងជាពិសេសចំពោះកម្មកររបស់យើង។ យើងចង់ឲ្យអ្នកគោរពតាមកិច្ចព្រមព្រៀងរបស់អ្នក និងមិនត្រូវលុបចោលការបញ្ជាទិញដែលត្រូវបានដាក់រួចហើយ និងទំនិញត្រូវបានផលិតរួចហើយ ឬកំពុងផលិតនៅពេលបច្ចុប្បន្ន»។

ក្នុងសេចក្តីប្រកាសក៏បានរំលឹកដល់ភាគីបញ្ជាទិញផងដែរថា៖ «អ្នកបានរួមចំណែកដល់ការអភិវឌ្ឍសង្គមរបស់ប្រជាជនកម្ពុជា រាប់លាននាក់ ដែលកំពុងពឹងផ្អែកលើវិស័យទាំងនេះក្នុងជីវភាពរស់នៅរបស់ពួកគេ»៕

ភ្នំពេញ ៖ សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីកម្ពុជា និងមេដឹកនាំអាស៊ានដទៃទៀត នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០នេះ បើកកិច្ចប្រជុំពិសេសស្តីពីបញ្ហាបង្កឡើងដោយជំងឺកូវីដ១៩ តាមរយៈប្រព័ន្ធវីដេអូពីចម្ងាយ (Video Conference) ស្តីពីផលប៉ះពាល់នៃជំងឺកូវីដ១៩ ទៅលើការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ព្រមទាំងផលប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៃកូវីដ-១៩ ទៅលើសន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងកិច្ចការសង្គមជារួម។

បើតាម ឯ.ឧ បណ្ឌិត កៅ គឹមហួន រដ្ឋមន្ត្រីប្រតិភូអមនាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់ប្រាប់អ្នកកាសែតនៅក្រោយជំនួបថា តាមរយៈកិច្ចប្រជុំនេះ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ាន បានអនុម័តលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមនៃកិច្ចប្រជុំកំពូលពិសេសអាស៊ាន ពាក់ព័ន្ធនឹងជម្ងឺកូវីដ១៩ ចំនួន៨ ចំណុច។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានទទួលស្គាល់ថា កន្លងមកអាស៊ានមានយន្តការពិសេស ទៅលើវិស័យសុខាភិបាលអាស៊ាន និងយន្តការផ្សេងៗទៀតរបស់អាស៊ាន ដែលបានធ្វើការជាមួយគ្នាកន្លងទៅ ដើម្បីធ្វើការដោះស្រាយបញ្ហាប្រឈម និងបញ្ហាផ្សេងៗនៃការឆ្លងរីករាលដាលនៃវីរុសកូវីដ។

១. ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ាន បន្តពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើសុខភាពសាធារណៈពិ សេសចំណាត់ការផ្សេងៗ ដើម្បីទប់ស្កាត់ការឆ្លង និងការពារប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន តាមរយៈការផ្លាស់ប្ដូរព័ត៌មាន បទពិសោធន៍ពិសេសគឺការកសាង និងពង្រឹងសមត្ថភាពនៅប្រព័ន្ធសុខាភិបាលនៃប្រទេសមួយ។
២. ជំរុញកិច្ចសហប្រតិបត្តិការក្នុងការផ្គត់ផ្គង់ថ្នាំពេទ្យនិ ងសម្ភារៈវេជ្ជសាស្រ្តផ្សេងៗទៀតក្នុងគោលដៅការពារដល់គ្រូពេទ្យជួរមុខ។
៣. ជំរុញទំនាក់ទំនងសាធារណៈប្រកបដោយតម្លាភាព និងប្រសិទ្ធភាពតាម រយៈការប្រើប្រាស់យន្តការផ្សេងៗ រួមទាំងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងការទប់ស្កាត់ព័ត៌មានក្លែងក្លាយស្ដីពីការផ្សព្វផ្សាយវីរុសកូវីដ១៩។
៤. អាស៊ានប្ដេជ្ញាចិត្តរួមគ្នាឡើងវិញ ចំពោះចំណាត់ការរួមគ្នា និងការសម្រប សម្រួលគោលនយោបាយនៅក្នុងអាស៊ាន ដើម្បីកាត់បន្ថយផលប៉ះពាល់ទៅលើសេដ្ឋកិច្ចសង្គមកិច្ចដោយសារជំងឺមួយនេះ។ ពិសេសគឺក្នុងគោលដៅការពារប្រជាពលរដ្ឋនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាន និងការពារម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចអាស៊ាន។
៥. បន្តការប្ដេជ្ញាចិត្តធ្វើយ៉ាងណាឲ្យទីផ្សារអាស៊ានបើកចំហ សម្រាប់ពាណិជ្ជកម្ម វិនិយោគ និងការពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការបន្ថែមទៀត នៅក្នុងអាស៊ាននិងប្រទេសនៅខាងក្រៅអាស៊ាន ក្នុងគោលដៅធានានូវសន្តិសុខស្បៀងនិងស្ថេរភាពការផ្គត់ផ្គង់ថ្នាំពេទ្យនិងសម្ភារៈវេជ្ជសាស្រ្តជាដើម។
៦. បន្តការអនុវត្តយន្តការសមស្របដើ ម្បីបង្កើតនូវជំនឿស្ថេរភាពសេដ្ឋកិច្ចក្នុងតំបន់តាមរយៈគោលនយោបាយរបស់ប្រទេសសមាជិកនីមួយៗដែលជួយដល់ប្រជាពលរដ្ឋដូចជា ជាពាណិជ្ជករ ដែលរងផលប៉ះពាល់ដោយសារតែជំងឺឆ្លងមួយនេះ ពិសេសសហគ្រាសធុនតូចនិងមធ្យម។
៧. លើកទឹកចិត្តនិងគាំទ្របច្ចេកទេសនិងហិរញ្ញវត្ថុដល់ដៃគូអាស៊ានក្នុងការគាំទ្រប្រឆាំងនឹងជំងឺឆ្លង។ ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានបានឯកភាពគ្នាក្នុងការបង្កើតមូលនិធិអាស៊ានសម្រាប់ឆ្លើយតបទៅនឹងជំងឺ កូវីដ-១៩ ។
៨. ប្រមុខរដ្ឋាភិបាលអាស៊ានមានការប្ដេជ្ញាចិត្តក្នុងការរក្សាសាមគ្គីភាពមិត្តភាពក្នុងការបន្តប្រយុទ្ធប្រឆាំងជំងឺមួយនេះ និងរួមគ្នាសហការធ្វើការជាមួយនឹងអង្គការសុខភាពពិភពលោកនិងដៃគូខាងក្រៅរបស់អាស៊ាននិងសហគមន៍អន្តរជាតិនៅក្នុងការបន្តទប់ស្កាត់ការឆ្លងរីករាលដាលនៃជំងឺនេះ ដើម្បីការពារអាយុជីវិតប្រជាពលរដ្ឋដើម្បីធ្វើយ៉ាងណារក្សាម៉ាក្រូសេដ្ឋកិច្ចរបស់ប្រទេសនៅក្នុងតំបន់អាស៊ាននឹងបន្តការកសាងសហគមន៍អាស៊ាន៕

ភ្នំពេញ ៖ សម្ដេចតេជោ បញ្ជាក់ថា អាស៊ានជាសហគមន៍មាន វាសនា រួមគ្នាគប្បីត្រូវលើកកម្ពស់ការសម្របសម្រួលននិងកិច្ចសន្ទនាឲ្យកាន់តែជិតស្និទ្ធ ចំពោះការដាក់ចេញនូវវិធានការផ្សេងៗដើម្បីបញ្ចៀសនូវផលប៉ះពាល់ធ្ងន់ធ្ងរដល់សេដ្ឋកិច្ចសង្គមក្នុងតំបន់ ដូចជាការចាត់វិធានការជាឯកតោភាគី ជា អាទិ៍ ការបិទច្រកឆ្លងកាត់ព្រំដែនដោយមិនបានជូនដំ ណឹងជាមុន ដែលអាចបង្កផលប៉ះពាល់ដល់ច្រវ៉ាក់ផ្គត់ផ្គង់ផលលិតកម្មនិងលំហូរពាណិជ្ជកម្មរវាងប្រទេសក្នុងតំបន់ និងសេដ្ឋ កិច្ចតំបន់ទាំងមូល ជាពិសេសការធ្វើដំណើរការប្រកបមុខរបបជីវភាពរស់នៅប្រចាំថ្ងៃរបស់ប្រជាពលរដ្ឋដែលប្រទេស ជិតខាងផងគ្នាក្នុងតំបន់អាស៊ាន.៕

ភ្នំពេញ ៖ ក្រសួងសុខាភិបាល នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០នេះ បានចេញសេចក្តីប្រកាសថា អ្នកជំងឺកូវីដ១៩ បានជាសះស្បើយថ្មីចំនួន១៤នាក់បន្ថែមទៀត ធ្វើឲ្យចំនួនអ្នកជាសះស្បើយសរុបកើនឡើងរហូតដល់៩១នាក់ និងមិនមានករណីឆ្លងថ្មីនោះឡើយ។

ចំណែកអ្នកកំពុងសម្រាកព្យាបាលជំងឺកូវីដធ្លាក់ចុះមកត្រឹមចំនួន៣១នាក់ នៃអ្នកឆ្លងសរុប១២២ នាក់។ បើគិតត្រឹមព្រឹកថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០នេះ។ នេះបើតាមការប្រកាសរបស់ក្រសួងសុខាភិបាល ដែលទទួលបានមុននេះបន្តិច៕

ភ្នំពេញ ៖ នៅព្រឹកថ្ងៃអង្គារ៧រាច ខែចេត្រ ឆ្នាំជូត ទោស័កព.ស.២៥៦៤ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០ នេះ សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងមេដឹកនាំអាស៊ានដទៃទៀត នឹងបើកកិច្ចប្រជុំពិសេសស្តីពីបញ្ហាបង្កឡើងដោយជំងឺ កូវីដ-១៩ ដែលកិច្ចប្រជុំនេះធ្វើឡើងតាមរយៈប្រព័ន្ធវីដេអូពីចម្ងាយ (Video Conference)។

ក្រៅពីការជួបប្រជុំកំពូលពិសេសរវាងមេដឹកនាំអាស៊ានហើយនោះ មេដឹកនាំអាស៊ានទាំង១០ ក៏នឹងអញ្ជើញប្រជុំកំពូលពិសេសជាមួយ មេដឹកនាំដឹកនាំដៃគូអាស៊ាន៣ផ្សេងទៀត រួមមាន៖ ចិន ជប៉ុន និងកូរ៉េខាងត្បូង។ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានបូក៣នេះ ក៏នឹងជជែកផ្តោតជាសំខាន់ទៅលើបញ្ហាបង្កឡើងដោយជំងឺកូវីដ-១៩ផងដែរ។

នៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានពិសេស និងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ានបូកបីពិសេសស្តីពីជំងឺកូវីដ១៩ សម្តេចតេជោនាយករដ្ឋមន្រ្តី នឹងថ្លែងសុន្ទរកថាដ៏មានសារសំខាន់ចំនួន០២ ស្តីពីផលប៉ះពាល់នៃជំងឺកូវីដ១៩ ទៅលើការអភិវឌ្ឍសេដ្ឋកិច្ច និងសង្គម និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក ព្រមទាំងផល ប៉ះពាល់យ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរនៃកូវីដ-១៩ ទៅលើសន្តិសុខ សេដ្ឋកិច្ច ពាណិជ្ជកម្ម និងកិច្ចការសង្គមជារួម ដែលទាមទារឱ្យមានកិច្ចប្រឹងប្រែងរួមគ្នាជាអន្តរជាតិ ប្រកបដោយប្រសិទ្ធិភាព និងទាន់ពេលវេលា ដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងការគំរាមកំហែងនៃកូវីដ១៩នេះ៕

ភ្នំពេញ ៖ ក្រសួងធនធានទឹក និងឧតុនិយម នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០នេះ បានចេញសេចក្តីជូនដំណឹងពីស្ថានភាពធាតុអាកាសនៅកម្ពុជា សម្រាប់រយៈពេលពីថ្ងៃទី១៥-២១ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២០។

សេចក្តីជូនដំណឹងរបស់ ក្រសួងធនធានទឹកបានព្យាករណ៍ថា ចាប់ពីថ្ងៃទី១៥-១៧ ខែមេសា នៅកម្ពុជា អាចនឹងមានភ្លៀងធ្លាក់រាយប៉ាយ ពីតិចទៅច្រើន ដែលទាមទារឲ្យបងប្អូនប្រជាពលរដ្ឋ មានការប្រុងប្រយ័ត្នខ្ពស់ ចំពោះបាតុភូត ផ្គរ រន្ទះ និងខ្យល់កន្ត្រាក់។

ក្រសួងធនធានទឹកបានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា តាមរយៈការតាមដានស្ថានភាពអាកាសធាតុជាប់ជាបន្តសង្កេតឃើញថា ជ្រលងសម្ពាធខ្ពស់ រំកិលអូសបន្លាយមកលើខ្ពង់រាបឦសាន ខណៈជ្រលងសម្ពាធទាបបន្តគ្របដណ្តប់ មកលើតំបន់វាលទំនាបកណ្តាល និងតំបន់មាត់សមុទ្រ។

ស្ថានភាពបែបនេះ ធ្វើឲ្យធាតុអាកាសមានលក្ខណៈដូចខាងក្រោម៖

បរទេស ÷ លោក ស្ទេនលី ឆឺរ៉ា (Stanley Chera) ដែលជាជាមហាសេដ្ឋីអចលនទ្រព្យអាមេរិកក្នុងទីក្រុងញូយ៉ក និងជាមិត្តរបស់ប្រធានាធិបតីអាមេរិកលោក  ត្រាំ បានស្លាប់ដោយសារវីរុស កូវីដ១៩ ក្នុងវ័យ ៧៨ឆ្នាំ។ នេះបើដូណាល់តាមសារព័ត៌មាន CNN បានផ្សាយនារសៀលថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា នេះ។

មហាសេដ្ឋីស្ទេនលី ឆឺរ៉ា បានសម្រាកព្យាបាល ក្រោមស្ថានភាពសន្លប់ស្ដូកស្ដឹងនៅឯមន្ទីរពេទ្យ ដោយមានផ្ទុកជំងឺ COVID-19 ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៤ ខែមីនា មកម្ល៉េះ។

សូមបញ្ជាក់ថា លោក Stanley Chera ត្រូវបានគេដឹងថា គឺជាអ្នកឧបត្ថម្ភដ៏ធំរបស់គណបក្សសាធារណៈរដ្ឋ និងជាមិត្តម្នាក់របស់លោកប្រធានាធិបតីអាមេរិក ដូណាល់ ត្រាំ ដោយពីឆ្នាំ២០១៦ ដល់ឆ្នាំ២០១៩ មហាសេដ្ឋីអចលនៈទ្រព្យរូបនេះ ធ្លាប់បានបរិច្ចាគប្រាក់សរុប ៤០២,៨០០ដុល្លារដល់លោក ត្រាំ ផងដែរ៕

ភ្នំពេញ ៖ តាមទំនៀមទម្លាប់ ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ឆ្នាំជូត នឹងចូលមកដល់នៅវេលាម៉ោង ៨ ៖ ៤៨នាទីយប់នេះ ថ្ងៃចន្ទ ៦រោច ខែចែត្រ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា គ្រិស្តសករាជ ២០២០។

ទេវធីតាមួយព្រះអង្គជាមគ្គនាយិកាព្រះនាម គោរាគទេវី ជាបុត្រីទី២ នៃកបិលមហាព្រហ្ម គង់នៅចាតុម្មហារាជិកា ទ្រង់អម្ពរពណ៌លឿង លម្អនូវព្រះកាណ៌ដោយសៀតផ្កាអង្គាបុស្ប នឹងយាងចូលមកដល់នាម៉ោង៨និង៤៨នាទីយប់នេះថ្ងៃ ដើម្បីជាការចាប់ផ្តើមចូលឆ្នាំថ្មីប្រពៃណីជាតិ ដែលខ្មែរ និងបណ្តាប្រជាជាតិនៅអាស៊ីមួយចំនួន ដូចជា ថៃ ភូមា និងឡាវ បានអនុវត្ត។

ព្រះនាងទ្រង់សោយ តេលំ ជាអាហារ ដែលជាប្រភេទប្រេងរុក្ខជាតិ អាវុធព្រះហស្តស្តាំទ្រង់ព្រះខ័ន ព្រះហស្តឆ្វេងទ្រង់យដ្ឋិ គង់ផ្ទំបើកព្រះនេត្រលើខ្នង ព្យគ្ឃៈ (ស្តេចខ្លា) ជាពាហនៈ។

វិធីរៀបរណ្តាប់ ៖

ត្រូវរៀបក្រាលសំពត់ពណ៌ ស (អាចក្រាលសំពត់ព័ណ៌លឿងក៏បាន ព្រោះទេវតាឆ្នាំនេះ គ្រងអម្ពរពណ៌លឿង ) ហើយរៀបចំនូវគ្រឿងសក្ការបូជាទេវតា មានជាអាទិ៍បាយសី ៩ ថ្នាក់ មួយគូ បាយសី ៧ ថ្នាក់មួយគូ បាយសី ៥ ថ្នាក់មួយគូ បាយសី ៣ ថ្នាក់មួយគូ បាយសី ប៉ាឆា មួយគូ ស្លាធម៌មួយគូ ទឹកអប់មួយគូ ទៀន៥ ធូប ៥ លាច ៥ ផ្កា ៥ ដាក់លើជើងពាន ១ គូ ចេកនួន ចេកណាំវ៉ា ដាក់លើជើងពានមួយគូ ផ្លែឈើ ១១ មុខ រៀបដាក់លើជើងពាន ១១ ដូងឡៅ ១ គូ ទឹកស្អាត ២ កែវ ។

ចំពោះបាយសី ៩ ថ្នាក់ ៧ ថ្នាក់ ជាទំនៀមមានចែងនៅក្នុងសៀវភៅព្រះរាជពិធីទ្វារទសមាស និង មានអនុវត្តនៅព្រះបរមរាជវាំង តែចំពោះប្រជារាស្ត្រ គួរធ្វើត្រឹម ៥ ថ្នាក់ ចុះមក ឬ រៀបត្រឹមគ្រឿងសក្ការបូជា ដែលមានទៀន ប្រាំ ធូប ប្រាំ ស្លាធម៌កូនចេកមួយគូក៏ល្មមសមគួរដែរ។ ចំពោះផ្លែឈើសម្រាប់ប្រជារាស្ត្រ គួររៀបឱ្យបានត្រឹម ៣ ឬ ៥ មុខ ក៏ជាការប្រសើរ គឺរៀបទៅតាមធនធានរបស់ខ្លួន ។ នៅគ្រប់តង្វាយទាំងអស់ ត្រូវដាក់ផ្កាម្លិះភួងពីលើគ្រប់តង្វាយ នៅលើជើងពាន និង លើបាយសី ត្រូវដោតទៀនហើយដុតបំភ្លឺ ។

បន្ថែមលើអ្វីដែលមានចែងនៅក្នុងសៀវភៅ មហាសង្ក្រាន្តត្រូវរៀបចំឱ្យមានប្រេង គឺជាប្រេងអ្វីក៏ដោយដែលមនុស្សអាចបរិភោគបាន ចំនួន ២ ចាន ដែលអាចជាចានចង្កឹះ ចានគោម ឬ ចានសំប៉ាត ក៏បានដាក់នៅក្នុងគ្រឿងរណ្តាប់ទទូលទេវតាព្រោះទេវតាឆ្នាំនេះ សោយប្រេង ។

សូមជម្រាបថា ពិធីបុណ្យចូលឆ្នាំប្រពៃណីជាតិខ្មែរ ឆ្នាំ២០២០ មានរយៈពេល៤ថ្ងៃ ដោយមានដូចតទៅនេះ។ ថ្ងៃទី១៖ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា វេលាម៉ោង២០:៤៨នាទីជាថ្ងៃមហាសង្ក្រាន្ត។ ថ្ងៃទី២ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ជាវារៈវ័នបត, ថ្ងៃទី៣ ត្រូវនឹងថ្ងៃទី១៥ ខែមេ ជាវារៈវ័នបត ដូចជាដែលគេហៅថាថ្ងៃកណ្តាល និងចុងក្រោយជាថ្ងៃវរៈឡើងស័ក គម្រប់ជាសង្ក្រាន្តបួនថ្ងៃស្រេចបរិបូណ៍ចូលជាសកលឆ្នាំជូត ទោស័ក ពុទ្ធសករាជ ២៥៦៤ តទៅ៕